Σάββατο, 29 Οκτωβρίου 2011

Το άσυλο των ζώων: Μια προσωπική ιστορία


Το παρόν άρθρο έχει χαρακτήρα προσωπικής εξομολόγησης. Αυτό, από μόνο του, θα το έκανε ελάχιστα ενδιαφέρον. Ίσως αποκτά, όμως, κάποια οικουμενικότερη σημασία στα πλαίσια της εθνικής συγκυρίας των ημερών...

Οκτώβρης 28 σήμερα, ημέρα εθνικής γιορτής. Στην τηλεόραση μεταδίδεται μια παρέλαση που δεν θ’ αρχίσει ποτέ. Τη θλιμμένη φωνή του εκφωνητή συνοδεύουν μουσικές που κάποτε ηχούσαν ηρωικές, διθυραμβικές. Στο ντεκόρ τα απαραίτητα σημαιάκια που θαρρείς κινούνται μηχανικά, σαν από συνήθεια... Όμως, τίποτα δεν πονάει περισσότερο από το άκουσμα της μουσικής. Ένα άκουσμα τραγικά ειρωνικό, που μου φέρνει πίσω μνήμες αλλοτινών καιρών...

Όσοι δεν έτυχε να έχουν ζώο στο σπίτι, δεν θα γνωρίζουν πως ο πόνος της απώλειάς του είναι συγκρίσιμος με τον πόνο για το χαμό αγαπημένου προσώπου. Ήταν πριν λίγες μέρες που είχα χάσει ξαφνικά το σκύλο μου. Σε μια ξένη χώρα και σε μια δύσκολη προσωπική στιγμή, έψαχνα τρόπους να ξεπεράσω την απώλεια. Τότε, ένας φίλος μού πέταξε την ιδέα: "Τι θα ‘λεγες για έναν καινούργιο σκύλο;" Η ιδέα έμοιαζε σωστική! Μετά από σειρά ανεπιτυχών αναζητήσεων σε σπίτια της πόλης, επόμενος σταθμός ήταν το "Animal Shelter", το άσυλο των ζώων της περιοχής. Ένα τεράστιο, καταθλιπτικό κτίριο που πρόσφερε προσωρινή φιλοξενία σε ζώα που στη χώρα μας απλά θα κυκλοφορούσαν αδέσποτα. Αν κάποιο ζώο αποδείχνονταν άρρωστο, ή αν δεν βρισκόταν κανείς να το υιοθετήσει, θα έπρεπε να αδειάσει το κελί του ώστε να δοκιμάσει την τύχη του κάποιο άλλο. Και η "τύχη" του ζώου αυτού ήταν στη συνέχεια απόλυτα προδιαγεγραμμένη ("put to sleep" ήταν η κομψή έκφραση που χρησιμοποιούσαν οι Αμερικάνοι...).

Αν δεν έτυχε ποτέ να βρεθείτε σε τέτοια ιδρύματα, δεν γνωρίζετε μια πολύ διαπεραστική έκφανση της έννοιας της τραγικότητας. Η ξαφνική παρουσία σου στο διάδρομο ανάβει στα ζώα μια σπίθα ελπίδας για τη σωτηρία τους. Κρεμιούνται στα κάγκελα και, με έκφραση έκδηλης αγωνίας, κυριολεκτικά σε εκλιπαρούν να τα ελευθερώσεις απ' το κελί τους, γλιτώνοντάς τα απ' το σκοτεινό πεπρωμένο τους το οποίο προαισθάνονται... Τραγική ειρωνεία η απαλή, ευχάριστη μουσική που ακουγόταν απ' τα μεγάφωνα. "Για να ηρεμούν τα ζώα", μου εξήγησε ο φύλακας!

Σε ένα κελί, μια μεγαλόσωμη σκύλα με τα νεογέννητα κουτάβια της. Το βλέμμα της ξεψυχισμένο, μίζερο, σαν ήδη να δήλωνε παραίτηση και συνθηκολόγηση με τη μοίρα... Σε ένα άλλο κελί, ένα μαλλιαρό άσπρο θηλυκό κανίς. "Μάλλον άρρωστη", είπε μελαγχολικά ο φύλακας καθώς άνοιγε το κελί να βάλει νερό. Και σε μια στιγμή, σαν τους απελπισμένους του Άουσβιτς που καβαλούσαν τα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα για να "γλιτώσουν" απ' τους θαλάμους των αερίων, μαζεύοντας όση δύναμη της είχε απομείνει, η σκυλίτσα πετάχτηκε έξω απ' το κελί της τρέχοντας άναρχα στους υποφωτισμένους διαδρόμους του άσυλου. Χρειάστηκαν οι συντονισμένες προσπάθειες δύο-τριών φυλάκων για να επαναφέρουν στο κελί της μια μελλοθάνατη που το μόνο γνωστό "έγκλημά" της ήταν ότι υπήρξε...

Η τραγικά ειρωνική μουσική απ’ τα χαρούμενα, διθυραμβικά εμβατήρια των μεγαφώνων μού έφερε σήμερα στο νου την ευχάριστη, απαλή, εξίσου ειρωνική μουσική στην αίθουσα των μελλοθανάτων του Αμερικάνικου animal shelter. Μόνο που οι σημερινοί μελλοθάνατοι είναι καταδικασμένοι σε ένα θάνατο αργό, βασανιστικό. Είναι οι στρατιές των ανέργων που ολοένα αυξάνουν... Είναι τα παιδιά που θα μεγαλώσουν δίχως όραμα για το αύριο... Είναι οι πολίτες μιας χώρας, που θα πρέπει να μάθουν στο εξής να γιορτάζουν σαν επέτειο ταπείνωσης μια άλλοτε επέτειο νίκης, μιας ταπείνωσης από τους ίδιους εκείνους που κάποτε ήταν οι ηττημένοι...

Μας είπε ψέματα, άραγε, η Ιστορία; Ή μήπως εμείς την διαψεύσαμε; Την απάντηση, φοβάμαι, δεν θα μας την δώσει κανείς: θα πρέπει να τη βρούμε μόνοι μας!

ΥΓ: Δυστυχώς, δεν βρήκα κάποιο υγιές ζώο να πάρω απ’ το άσυλο. Πήρα, τελικά, ένα κουταβάκι Cocker Spaniel από ένα καλό σπίτι της πόλης. Την ονόμασα Lady. Ξέρετε, σαν εκείνη που τα έμπλεξε με τον Αλήτη στο καρτούν του Ντίσνεϊ!

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Τετάρτη, 26 Οκτωβρίου 2011

Έχω κάρτα διαρκείας στα ΜΜΜ. Μήπως είμαι ηλίθιος;


Καταρχήν, μια προσωπική εξομολόγηση: Η ακροτελεύτια λέξη του τίτλου είναι προϊόν εσωτερικού συμβιβασμού του γράφοντος, προκειμένου να μην «κοπεί» το άρθρο από τους λογοκριτικούς μηχανισμούς του site λόγω χρήσης... άσεμνων όρων!

Προχωρούμε στο θέμα μας. Οι πολίτες αυτής της δύσμοιρης, ατάκτως καταβυθιζόμενης χώρας, εκτός από την αγωνία για την ίδια τους την επιβίωση, έχουν να αντιμετωπίσουν και την αναλγησία των συντεχνιών του δημοσίου, οι οποίες χρόνια τώρα χρησιμοποιούν την ταλαιπωρία των (μη-προνομιούχων, κυρίως) πολιτών ως διαπραγματευτικό μέσο είτε για την επαύξηση (παλιότερα), είτε για την διατήρηση (τώρα) των κεκτημένων τους. Ιδιαίτερα σκληρές, λόγω της κοινωνικής ιδιαιτερότητας της φύσης της εργασίας τους, είναι οι συντεχνίες που σχετίζονται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ), την υγεία, την δημοτική καθαριότητα, και την παροχή της ηλεκτρικής ενέργειας.

Αναρωτιόμαστε συχνά γιατί ο κρατικός Οργανισμός των ΜΜΜ (ΟΑΣΑ) αντιμετωπίζει με τόσο εκνευριστική απάθεια την ταλαιπωρία των Αθηναίων από τις συνεχόμενες απεργίες στα μέσα μεταφοράς. Την απορία μού έλυσε μια πρωινή εκπομπή στο ραδιόφωνο, στην οποία αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, και μια πολύ λογική κίνηση του «Συνηγόρου του Καταναλωτή»: Ζήτησε από τον ΟΑΣΑ να παρατείνει την ισχύ των καρτών απεριορίστων διαδρομών για χρονική διάρκεια ίση με εκείνη των απεργιών, ή εναλλακτικά, να χορηγεί αντίστοιχη έκπτωση στην επόμενη ανανέωση της κάρτας.

Το πιο σημαντικό κομμάτι της ραδιοφωνικής επιμόρφωσής μου, όμως, συνίσταται στο εξής: Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι ο ΟΑΣΑ έχει σημαντικές απώλειες από τις απεργιακές κινητοποιήσεις. Τα έσοδα του Οργανισμού προέρχονται κατά κύριο λόγο από τις ήδη προπληρωμένες κάρτες (μηνιαίες ή ετήσιες). Τις μέρες των απεργιών, όπως είναι φυσικό, δεν πληρώνονται οι εργαζόμενοι, ενώ μηδενίζεται και το κόστος κατανάλωσης καυσίμων. Έτσι, για να το πούμε απλά, είναι θεωρητικά δυνατό ο Οργανισμός να έχει ακόμα και κέρδος από τις απεργίες! Δεν πρέπει, λοιπόν, να μας φαίνεται περίεργη η εκνευριστικά –επαναλαμβάνω- παθητική του στάση απέναντι στην ταλαιπωρία του επιβατικού κοινού.

Οι πολίτες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία (εξαιρούμε το ουτοπιστικό κίνημα του «δεν πληρώνω»), αντιλαμβάνονται την δεινή οικονομική κατάσταση της χώρας και είναι πρόθυμοι να συμβάλουν στην υπέρβασή της, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Αυτό όμως πόρρω απέχει από το να δέχονται να τους ληστεύει το κράτος! Θυμάμαι ένα παλιό ανέκδοτο, όπου ένας φαντάρος παραπονέθηκε πως βρήκε χώμα μέσα στο συσσίτιό του. Στην παρατήρηση του λοχία ότι αποστολή του φαντάρου ήταν να υπηρετεί την πατρίδα και όχι να γκρινιάζει, ο φαντάρος απάντησε πως δέχεται μεν να την υπηρετεί, όχι όμως να την τρώει! Χαιρετίζουμε, λοιπόν, την πρωτοβουλία του «Συνηγόρου του Καταναλωτή», κρατώντας πάντως μικρό καλάθι. Γιατί δεν ξεχνάμε σε ποια χώρα ζούμε...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Παρασκευή, 21 Οκτωβρίου 2011

Πολιτική ιδεολογία ή πολιτική διαστροφή;


Δεν είναι η πρώτη φορά που οι δυνάμεις της παρακρατικής κουκούλας βάφουν τα χέρια τους με αίμα. Το είδαμε εις τριπλούν (εις τετραπλούν, αν λάβουμε υπόψη και το αγέννητο παιδί) πέρυσι στη Marfin, ενώ είναι θαύμα πώς γλίτωσαν τις ζωές τους δεκάδες άλλοι αποδέκτες της «επαναστατικής» μανίας των αδοκίμως αποκαλούμενων «γνωστών-αγνώστων»...

Η συνηθέστερη αντίδραση του μέσου πολίτη είναι να κατηγορήσει –συχνά όχι άδικα- τις κατασταλτικές δυνάμεις για ολιγωρία, η οποία αφήνει την πόλη απροστάτευτη στη δράση των παρακρατικών. Το πρόβλημα, όμως, δεν συνίσταται απλά και μόνο σε αδυναμία καταστολής: είναι κατά κύριο λόγο πολιτικό. Αφορά μια καταχρηστική, αν όχι και διαστροφική, αντίληψη σύμφωνα με την οποία ως πολιτικό θεωρείται ο,τιδήποτε αυτοπροσδιορίζεται με πολιτικούς όρους. Έτσι, οι προκηρύξεις που εξέδιδε κάποτε μια τρομοκρατική οργάνωση μετά από κάθε δολοφονία που διέπραττε, έφτασαν να παρουσιάζονται στον Τύπο σαν να ήταν αυθεντικά πολιτικά μανιφέστα. Δεν είναι καθόλου παράξενο που, κατά την δίκη της, η οργάνωση αξίωσε να αντιμετωπιστούν τα εγκλήματά της ως «πολιτικές πράξεις»!

Η ίδια ψευδεπίγραφη πολιτική ταυτότητα έχει εκχωρηθεί στους κουκουλοφόρους δολοφόνους της Marfin και, πιο πρόσφατα, της πλατείας Συντάγματος. Γι’ αυτούς, οι νεκροί της Marfin ήταν απλά «αναγκαίες παράπλευρες απώλειες» στον, κατά την άποψή τους, θεμιτό πόλεμο που διεξάγουν ενάντια στο κρατούν πολιτικό σύστημα. Πριν από το φρικιαστικό αυτό έγκλημα, είχαν φτάσει να τους υπερασπίζονται -ενδεχομένως με κάποια δόση καιροσκοπισμού- ακόμα και δυνάμεις της κοινοβουλευτικής Αριστεράς, για να μην αναφέρω και κάποιους εθνικούς γελωτοποιούς «αριστερών», υποτίθεται, φρονημάτων!

Αυτό που πρέπει να κατανοήσουμε είναι πως, ακόμα και η απλή αναφορά σ’ αυτούς τους κύκλους με πολιτικούς όρους («αναρχικοί», «αντιεξουσιαστές», κλπ.), λειτουργεί ως πολιτικό άλλοθι στη δράση τους. Έτσι, γινόμαστε άθελά μας συμπαίκτες σε ένα ακήρυκτο παιχνίδι ιδεολογικής διαστροφής που παίζεται χρόνια τώρα στη χώρα. Ευτυχώς, η πλούσια Ελληνική γλώσσα προσφέρει άφθονη εναλλακτική ορολογία. Θα την βρούμε χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία στα εγχειρίδια του κοινού ποινικού δικαίου...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Δευτέρα, 17 Οκτωβρίου 2011

Ξεσκονίζοντας την ετικέτα του ρατσισμού...

Στη χώρα της υπερβολής, η «ετικετοποίηση» της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι εύκολη υπόθεση. Στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια, για παράδειγμα, αν υιοθετούσες τις ρητορείες της Αριστεράς ήσουν «προοδευτικός», ενώ σε αντίθετη περίπτωση ήσουν «φασίστας». Αργότερα, αρκούσε να εκδηλώσεις συμπάθεια προς την λεγόμενη «Αλλαγή» για να χαρακτηριστείς «πρασινοφρουρός». Σήμερα, μια νέα ετικέτα –η πιο επικίνδυνη και δηλητηριώδης απ’ όλες- ήρθε για να μείνει στην πολυπολιτισμική Ελλάδα: αυτή του «ρατσιστή». Την τοποθετούν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, ενίοτε μάλιστα και χωρίς αίσθημα δικαιοσύνης, εκπρόσωποι μιας ιδιαίτερης πολιτικής και κοινωνικής αντίληψης, σε όλους ανεξαιρέτως όσους εκφράζουν ενστάσεις για το διογκούμενο κύμα μετανάστευσης στη χώρα...

Σκοπός του παρόντος άρθρου δεν είναι η ηθική αξιολόγηση της Ελλάδας με βάση το κατά πόσο ενυπάρχουν ή όχι σ’ αυτήν ρατσιστικές τάσεις (μια τέτοια ανάλυση θα απαιτούσε πολύ προσεκτική μελέτη των δεδομένων και, πάντως, θα υπερέβαινε κατά πολύ τις δυνατότητες του γράφοντος), αλλά, σε θεμελιωδέστερο επίπεδο, η προσπάθεια εύρεσης ενός κοινά αποδεκτού εννοιολογικού πλαισίου –πέραν αυτού που μας υποδεικνύουν τα λεξικά- βάσει του οποίου θα μπορούσε κανείς να κρίνει αντικειμενικά αν μία συμπεριφορά είναι ή όχι ρατσιστική. Στην προσπάθεια να βάλουμε τάξη στις έννοιες, θα αναζητήσουμε έναν κατά το δυνατόν γενικό ορισμό του ρατσισμού, ο οποίος να εμπεριέχει την συνήθη αντίληψη του όρου αλλά σε κάποιο βαθμό και να τον διευρύνει, λαμβάνοντας υπόψη την γενικευμένη εφαρμοσιμότητα του όρου αυτού στη σύγχρονη καθημερινότητα. Μια τέτοια εννοιολογική τάξη είναι απαραίτητη ώστε να αποτραπούν και κάποιες πολύ συχνές καταχρήσεις του όρου που οδηγούν στην εύκολη «ετικετοποίηση» ανθρώπων, ή και ολόκληρων κοινωνιών, ως «ρατσιστών».

Συμπαγής και οικουμενικά αποδεκτός ορισμός της έννοιας του ρατσισμού δεν υφίσταται. Η έννοια ορίζεται συνήθως με τρόπο που να καλύπτει συγκεκριμένες συμπεριφορές διαχωρισμού με βάση, π.χ., φυλετικά, εθνικά, θρησκευτικά, κοινωνικά, κλπ., χαρακτηριστικά. Αυτός ο εννοιολογικός κατακερματισμός είναι μεν χρήσιμος για τις ανάγκες κατηγοριοποίησης του προβλήματος, αφήνει όμως μια αίσθηση ανολοκλήρωτου σε όσους επιζητούν την ένταξη ενός συνόλου συμπεριφορών σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Με την απόλυτη επίγνωση πως εκφράζουμε προσωπικές –και όχι κατ’ ανάγκη επαρκώς γενικές ή οικουμενικά αποδεκτές- θέσεις, προτείνουμε τον ακόλουθο ορισμό:

Ρατσισμός είναι κάθε ιδεολογία ή πρακτική που στοχεύει στον επιλεκτικό διαχωρισμό σε βάρος μιας ομάδας ανθρώπων, μελών ή εν δυνάμει μελών μιας κοινωνίας, με βάση ένα σύνολο κοινών χαρακτηριστικών τα οποία τα μέλη της ομάδας φέρουν ακούσια και τα οποία αντικειμενικά δεν επηρεάζουν την δυνατότητα συμμετοχής των μελών της ομάδας στις θεμελιώδεις λειτουργίες της κοινωνίας.

Σημείωση: Ο όρος «εν δυνάμει μέλη» υπονοεί όσους θα επιθυμούσαν να είναι, ή βρίσκονται σε στάδιο αξιολόγησης ώστε να γίνουν, μέλη της κοινωνίας. Ως «θεμελιώδεις λειτουργίες» εννοούμε το ελάχιστο σύνολο δράσεων που εξασφαλίζουν την αυτοσυντήρηση της κοινωνίας και την πρόοδό της στην κατεύθυνση των κοινά αποδεκτών στόχων της.

Προσέξτε δύο βασικές προϋποθέσεις που θέτει ο ορισμός: (1) Τα χαρακτηριστικά λόγω των οποίων η ομάδα υφίσταται διάκριση δεν είναι αποτέλεσμα εκούσιας επιλογής των μελών της. (2) Τα εν λόγω χαρακτηριστικά δεν επηρεάζουν την δυνατότητα της ομάδας να συμμετέχει αρμονικά στις λειτουργίες της κοινωνίας.

Ας δούμε μερικά παραδείγματα:

1. Οι διώξεις των Ναζί κατά των Εβραίων ήταν σαφώς ρατσιστικές, αφού βασίζονταν σε ένα μη-επιλεγμένο φυλετικό χαρακτηριστικό το οποίο με κανέναν αντικειμενικό τρόπο δεν θα μπορούσε να εμποδίσει την ομαλή συμμετοχή των διωκόμενων στην οικονομική, πνευματική, πολιτική, κλπ., ζωή της Γερμανίας.

2. Η απόρριψη ενός λευκού ηθοποιού που εμφανίζεται σε μια οντισιόν για τον ρόλο ενός έγχρωμου ήρωα θεατρικού έργου, δεν συνιστά πράξη ρατσισμού. Ναι μεν το χρώμα (λευκό) του ηθοποιού δεν είναι μια επιλεγμένη ιδιότητα, αποτελεί όμως, αντικειμενικά, απαγορευτικό παράγοντα για την συμμετοχή του στη δεδομένη θεατρική ομάδα. Από την άλλη, η απόρριψη ενός ταλαντούχου λευκού σκηνοθέτη στη βάση και μόνο του χρώματός του, είναι ρατσιστική πράξη.

3. Ο αποκλεισμός ατόμων από δημόσια αξιώματα λόγω των σεξουαλικών τους ιδιαιτεροτήτων –εφόσον η άσκησή τους, εννοείται, δεν παραβιάζει αυτονόητους νόμους κάθε πολιτισμένης κοινωνίας- είναι σαφώς ρατσιστικός.

4. Οι καπνιστές ακούγονται συχνά να αποκαλούν τον αποκλεισμό της συνήθειάς τους από δημόσιους χώρους «ρατσιστικό». Με βάση τον ορισμό που δώσαμε, αυτό είναι ανακριβές, για δύο λόγους: Πρώτον, το κάπνισμα αποτελεί μια επιλεγμένη συμπεριφορά. Δεύτερον, η συμπεριφορά αυτή είναι εν δυνάμει επιβλαβής ακόμα και γι’ αυτούς που, χωρίς να την επιλέγουν, την υφίστανται από τον διπλανό τους. Έτσι, η άσκηση της συνήθειας του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους καθιστά τον καπνιστή «αντικοινωνικό» στοιχείο και δικαιολογεί τον περιορισμό των ελευθεριών του.

5. Προσέξτε τώρα μια «γκρίζα» περιοχή του θέματος. Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της γυναίκας στον εργασιακό στίβο, μια πολιτεία θεσπίζει την εξής πολιτική: Πρώτιστο κριτήριο για την επιλογή υποψηφίων για δημόσιες θέσεις είναι, φυσικά, τα προσόντα των υποψηφίων. Όμως, μεταξύ ενός άντρα και μιας γυναίκας με τα ίδια τυπικά προσόντα, επιλέγεται δια νόμου η γυναίκα. Εδώ, τόσο ο άντρας υποψήφιος, όσο και η γυναίκα, μπορούν να ισχυριστούν ότι πέφτουν θύματα διάκρισης λόγω ενός ρατσιστικού νόμου. (α) Ο άντρας θα ισχυριστεί, και δικαίως, ότι πληρώνει το τίμημα μιας μη-επιλεγμένης ιδιότητάς του (φύλο) η οποία, επιπλέον, δεν σχετίζεται με το αντικείμενο της εργασίας για την οποία υπέβαλε υποψηφιότητα. (β) Η γυναίκα, αν και ευνοούμενη επαγγελματικά από τον νόμο, θα αισθανθεί ότι, σε ηθικό επίπεδο, ο νόμος αυτός την αντιλαμβάνεται ως πολίτη δεύτερης κατηγορίας (άρα, της επιφυλάσσει αρνητική διάκριση), αφού νιώθει (ο νόμος) την υποχρέωση να την «πριμοδοτήσει» κοινωνικά σαν να πρόκειται για άτομο με ειδικές ανάγκες! Το παράδειγμα αυτό καταδεικνύει ότι ο απόλυτα οριοθετημένος και ακριβής καθορισμός της έννοιας του ρατσισμού είναι μια δύσκολη υπόθεση.

Ένα πεδίο έντονης πολιτικής και ιδεολογικής συζήτησης αφορά την σύγχρονη αντίληψη του ρατσισμού ως διάκριση στη βάση πολιτιστικών, μάλλον, παρά φυλετικών δεδομένων. Είναι ρατσιστική η απροθυμία μιας κοινωνίας να δεχθεί στους κόλπους της μετανάστες προερχόμενους από χώρες με διαφορετικά πολιτιστικά χαρακτηριστικά; Καταρχήν, κάθε μετανάστης φέρει αναπόφευκτα τα ιδιαίτερα στοιχεία του πολιτισμού μέσα στον οποίο «ζυμώθηκε» η προσωπικότητά του από την αρχή της ζωής του. Ως εκ τούτου, τέτοιες ιδιότητες δεν μπορούν να θεωρούνται εκούσια επιλεγμένες. Από την άλλη, η ένταξή του σε μια νέα κοινωνία προϋποθέτει έναν ελάχιστο βαθμό προσαρμογής σε ένα σύνολο θεσμών, μερικοί εκ των οποίων ενδέχεται να μην είναι συμβατοί με τις πολιτιστικές του καταβολές. Για παράδειγμα, σε κάποιες κοινωνίες μπορεί να είναι ανεκτή έως και θεμιτή η αυτοδικία για λόγους τιμής, κάτι που σε άλλες κοινωνίες είναι ανεπίτρεπτο. (Ή, σαν ακραίο παράδειγμα, μπορείτε να φανταστείτε την πρακτική της κλειτοριδεκτομής στους κόλπους μια σύγχρονης κοινωνίας;) Το ζήτημα, λοιπόν, είναι κατά πόσον ο μετανάστης είναι πρόθυμος να αναθεωρήσει μέρος των αυτονόητων, γι’ αυτόν, πολιτιστικών δεδομένων, προσαρμόζοντάς τα στα θεσμικά πλαίσια της νέας του πατρίδας. Και η προσαρμογή αυτή είναι θέμα επιλογής! Συμπερασματικά, το αν η αρνητική στάση μιας κοινωνίας απέναντι στη μετανάστευση αποτελεί ή όχι ρατσιστική συμπεριφορά, εξαρτάται τόσο από την προσαρμοστικότητα των ίδιων των μεταναστών στο βαθμό που απαιτεί η συμβατότητα με τους θεσμούς της κοινωνίας, όσο και από το αίσθημα δικαιοσύνης της κοινωνίας στην αξιολόγηση αυτής της προσπάθειας. Η απουσία αισθήματος δικαιοσύνης ως αποτέλεσμα βαθιά ριζωμένης προκατάληψης θα μπορούσε πράγματι να αξιολογηθεί ως ένδειξη ρατσισμού.

Αναμφίβολα, ο ρατσισμός είναι μια απεχθής έννοια, τόσο ως ιδεολογία όσο και ως πρακτική (ποιος μπορεί να ξεχάσει τα 6,000,000 νεκρών του Ολοκαυτώματος;). Το ίδιο ηθικά απαράδεκτη, όμως, είναι και η αβασάνιστη και ατεκμηρίωτη επικόλληση της ετικέτας του ρατσισμού σε όσους απλά έχουν διαφορετική άποψη πάνω σε θέματα μετανάστευσης. Τα θύματα μιας τέτοιας μεταχείρισης θα μπορούσαν κάλλιστα να ισχυριστούν, με τη σειρά τους, πως υφίστανται αντιμετώπιση ανάλογη με εκείνη για την οποία και τα ίδια κατηγορούνται!

Πηγές για μελέτη:

Τετάρτη, 12 Οκτωβρίου 2011

Ένα ατέλειωτο Götterdämmerung, ή μια νέα αυγή;


Αν η ανθρωπότητα μπορεί να παρομοιαστεί με ζωικό βασίλειο, τότε η θέση της Ελλάδας σ’ αυτήν είναι διπλά μειονεκτική...

Κάποια ζώα πολυτελείας (όπως λέμε, «του καναπέ») την βλέπουν σαν ενοχλητική κατσαρίδα που πολύ θα ήθελαν να την λιώσουν πατώντας την μονομιάς, φοβούνται όμως μη λερώσουν το πανάκριβο χαλί τους και αναζητούν «καθαρούς» τρόπους για να πετύχουν την εξολόθρευση (να βρουν την «τελική λύση» στο Ελληνικό πρόβλημα, όσο φρικτός κι αν είναι ο συνειρμός που προκαλεί η έκφραση)...

Στον αντίποδα, κάποια απολίτιστα κτήνη βλέπουν τη χώρα σαν παράδεισο εύκολης καλοπέρασης όπου απλά αρπάζεις για να έχεις, σκοτώνεις χωρίς δισταγμό για να κάνεις τη δουλειά πιο άνετα, και βιάζεις όποιες ατυχείς υπάρξεις βρεθούν στο δρόμο σου τη στιγμή που θες να ξεχαρμανιάσεις!

Κοινή είναι η πεποίθηση πως η θέση μας στο βασίλειο αυτό των ζώων έχει πια παγιωθεί και δεν επιδέχεται αναβάθμιση. Θα πρέπει να την αποδεχθούμε σαν φυσικό φαινόμενο, κάτι σαν τους σεισμούς ή τις πλημμύρες. Θα μάθουμε να ακούμε σκληρές προσβολές χωρίς να βιώνουμε αισθήματα προσωπικής και εθνικής καταρράκωσης... Θα συνηθίσουμε να πέφτουμε για ύπνο αποβραδίς στο σπίτι μας που δεν διαθέτει πανάκριβες πόρτες ασφαλείας, χωρίς να θεωρούμε ως δεδομένο κι αυτονόητο πως θα ξημερωθούμε ζωντανοί, ή πως θα ξυπνήσουμε έχοντας ακόμα τη σωματική μας ακεραιότητα και την προσωπική και οικογενειακή μας αξιοπρέπεια... Θα το πάρουμε απόφαση πως οι θεοί μας αποφάσισαν να μας εγκαταλείψουν και να φύγουν κι αυτοί γι’ αλλού, σαν τα παιδιά μας που ζητούν λίγη καλύτερη τύχη σε ξένους τόπους...

Αλλά, μια στιγμή: Οι θεοί αυτοί δεν μας έπλασαν, εμείς τους πλάσαμε! Και τα δικά μας λάθη, πάλι, είν’ αυτά που οδήγησαν στο θλιβερό τους Götterdämmerung. Ήμασταν εμείς μες στο απέραντο βασίλειο των ζώων που πρώτοι οραματιστήκαμε έναν ανώτερο, ανθρώπινο πολιτισμό κι ένα αντάξιό του πολίτευμα. Κι εμείς πάλι αυτοί που τόσο ασυλλόγιστα προδώσαμε το όραμά μας. Άραγε, προλαβαίνουμε να ξαναφτιάξουμε τους θεούς μας απ’ την αρχή; Θα πάψουμε ποτέ να είμαστε οι σιχαμένες κατσαρίδες των μεγάλων σαλονιών και τα εύκολα θύματα βιασμού των κτηνών της οικουμένης; Θα ξαναδούμε την αυγή μετά απ’ αυτό το ατέλειωτο λυκόφως; Όμως, σημασία πια δεν έχουν τα ερωτήματα αλλά οι απαντήσεις που είμαστε έτοιμοι να δώσουμε προς όλους... Ακόμα και ματώνοντας, αν χρειαστεί!

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Σάββατο, 8 Οκτωβρίου 2011

Το μαρτύριο της σταγόνας...


Η έκφραση «το μαρτύριο της σταγόνας», που έλκει την καταγωγή της από τον (εσφαλμένα θεωρούμενο ως Κινεζικό) τρόπο βασανισμού κρατουμένου με το συνεχές αλλά ακανόνιστο στάξιμο νερού στο μέτωπό του, χρησιμοποιείται μεταφορικά για κάθε αργή και βασανιστική διαδικασία στην οποία μας υποβάλλουν. Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, η έκφραση αυτή έγινε ταυτόσημη με την ολοένα κλιμακούμενη αγωνία ενός ολόκληρου έθνους για το ίδιο του το «αύριο»...

«Το μαρτύριο της σταγόνας για την 6η δόση» είναι ο –καθόλου πρωτότυπος πλέον- τίτλος αναρίθμητων άρθρων στα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. Ένα μαρτύριο στο οποίο «αυτονόητα» μας υποβάλλουν οι «σαδιστές» Ευρωπαίοι εταίροι μας για να μας «τιμωρήσουν» που τολμήσαμε, εμείς οι άλλοτε «ξυπόλυτοι», να περνάμε τόσο καλά όσο αυτοί! Εγώ λοιπόν, ως πολίτης αυτής της κολασμένης χώρας, έχω να καταθέσω μια εναλλακτική άποψη. Υφίσταμαι το μαρτύριο της σταγόνας:

- Από τα μέσα μαζικής μεταφοράς που, ενώ τα (ακριβο-)προπληρώνω κάθε μήνα, με αναγκάζουν κάθε τρεις και λίγο να αναζητώ –συχνά μάταια- τρόπο να μεταβώ στην εργασία μου, από την οποία δεν διανοούμαι καν να απουσιάσω...

- Από τους δημοτικούς υπαλλήλους της πόλης μου, που με αναγκάζουν να ζω μέσα σε έναν διαρκή, απέραντο και ανθυγιεινό σκουπιδότοπο...

- Από τους ερασιτέχνες κυβερνώντες, που δεν μπορούν, επιτέλους, να καταλήξουν σε ένα οριστικό σχέδιο αφαίμαξης και τελικής εξόντωσής μου, χωρίς εγώ ο στοχοποιούμενος και συχνά καθυβριζόμενος (αλλά συνδικαλιστικά απροστάτευτος) εργαζόμενος να έχω την δυνατότητα της ένστασης, πόσο μάλλον της αντίδρασης...

- Από τα μέσα ενημέρωσης (μηδενός εξαιρουμένου) που έχουν αναγάγει σε άσκηση σαδισμού την καθημερινή τακτική να ενσπείρουν τον πανικό, αναγκάζοντάς με να ξεκινώ τη μέρα μου μέσα σε ανείπωτη αβεβαιότητα και δυσβάσταχτη κατάθλιψη...

- Από εμένα τον ίδιο, που ζητώ από όλους τους άλλους να απαλλαγούν από ριζωμένες νοοτροπίες αμέτρητων δεκαετιών, χωρίς να δώσω πρώτος εγώ το καλό παράδειγμα!

Αν παρέλειψα κάποιους, ας μου συγχωρήσουν την τιμή που (δεν) τους έκανα. Ούτως ή άλλως, στον ίδιο πάτο του ίδιου βαρελιού θα καταλήξουμε όλοι αν συνεχίσουμε την αυτοκαταστροφική πορεία μας. Κι εκεί, πια, κι αυτή η σταγόνα θα είναι πολυτέλεια!

ΤΟ ΒΗΜΑ

Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2011

Με την ησυχία σας, κύριοι "εταίροι"!

- Χαιρετίζουμε τις πολύ σημαντικές προσπάθειες που καταβάλλετε για την αποφυγή του πνιγμού σας. Μετά τον μεσημεριανό ύπνο, θα ειδοποιήσουμε τους ναυαγοσώστες να έρθουν για βοήθεια!