Πέμπτη 5 Απριλίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Πόσο απέχουν λίγα εκατοστά στο χάρτη;

Η χώρα βυθιζόταν όλο και πιο πολύ στην οικονομική ύφεση αλλά και στην εθνική ταπείνωση που την είχαν καταδικάσει οι Ευρωπαίοι εταίροι της, καθώς την θεωρούσαν αιτία όλων των δεινών της ηπείρου... Η κάνουλα του εξωτερικού δανεισμού άρχισε να στερεύει, και οι όροι γίνονταν όλο και πιο δυσβάσταχτοι... Η ανεργία κάλπαζε με αυξανόμενους ρυθμούς, και ο άλλοτε περήφανος λαός βίωνε συνθήκες πρωτόγνωρης εξαθλίωσης και αναξιοπρέπειας... Άνθρωποι άλλοτε ευκατάστατοι βρέθηκαν άστεγοι, και συχνά αναζητούσαν λίγη τροφή στα σκουπίδια...

Σαν να μην έφταναν αυτά, η αναρχία έσπερνε το χάος στους δρόμους, και η εύθραυστη Δημοκρατία (παγιδευμένη κι αυτή στα γρανάζια της διαφθοράς) φαινόταν αδύναμη να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Ακραίοι υπερεθνικιστές δημαγωγοί βρήκαν τότε την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν την αγανάκτηση των εξαντλημένων πολιτών, υποσχόμενοι οικονομική ανάκαμψη και κοινωνική γαλήνη, με μόνο τίμημα την απεμπόληση του ούτως ή άλλως χρεοκοπημένου δημοκρατικού πολιτεύματος.

Αν και πολιτικές μειοψηφίες, οι δυνάμεις που αντιπροσώπευαν, με τη βοήθεια οργανωμένων κομματικών στρατών και βίαιων εξωθεσμικών ομάδων, πέτυχαν τελικά να ανατρέψουν το πολίτευμα και να καταλάβουν την εξουσία, εγκαθιστώντας μια στυγνή δικτατορία που καταπάτησε κάθε έννοια πολιτικής ηθικής και κάθε κώδικα ανθρωπίνων αξιών...

Η συνέχεια της ιστορίας –που είναι σ’ όλους γνωστή- αφιερώνεται σε αλαζόνες πολιτικούς, αμήχανες κυβερνήσεις, καιροσκοπούσες αντιπολιτεύσεις, εγωκεντρικούς συνδικαλιστές, κενολογούντες διανοούμενους και κακομαθημένους πολίτες...

Αν νομίζουμε πως η Βαϊμάρη πέφτει μακριά από το κέντρο της Αθήνας, ας ξεδιπλώσουμε το χάρτη στο τραπέζι και θα διαπιστώσουμε πως απέχει μόνο λίγα εκατοστά του μέτρου! Τόσο λίγα, που θα νόμιζε κανείς πως ακούγονται οι εφιαλτικοί απόηχοι του «χάιλ» και αχνοφαίνονται οι τεθλασμένες γραμμές της σβάστικας...

ΤΟ ΒΗΜΑ

Τρίτη 3 Απριλίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ρητορικά ερωτήματα για την λαθρομετανάστευση

Ο όρος «ρητορικά» είναι υποκειμενικός και αντιπροσωπεύει τις απαντήσεις που ήδη έχει δώσει στον εαυτό του ο γράφων. Ο αναγνώστης μπορεί να αντιμετωπίσει τα ερωτήματα που ακολουθούν ως απολύτως ευθέα και επιδεχόμενα πολλαπλές απαντήσεις.

1. Είναι η Ελλάδα ανεξάρτητη χώρα, με κυριαρχικά δικαιώματα στον γεωγραφικό χώρο που της αναλογεί; (Σημείωση: Προς αποθάρρυνση αποπροσανατολιστικών αντιμνημονιακών παρεκβάσεων στην παρούσα συζήτηση, θεωρούμε ότι είναι στην διακριτική ευχέρεια μιας χώρας να παραχωρεί μέρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στα πλαίσια στρατιωτικών, οικονομικών, κλπ., συμφωνιών, αν κρίνει ότι αυτό υπηρετεί το εθνικό της συμφέρον.)

2. Είναι δικαίωμα μιας ανεξάρτητης χώρας να αυτοπροστατεύεται έναντι οποιασδήποτε απρόσκλητης εισβολής δυνάμεων που, κατά την κρίση της χώρας, απειλούν την εθνική της κυριαρχία και την ασφάλεια –ακόμα και τη ζωή- των πολιτών της;

3. Είναι υποχρεωμένη μια χώρα να μεταχειρίζεται με κανόνες ανθρωπισμού εκείνους τους εισβολείς που δεν σέβονται τις ζωές και τις περιουσίες των πολιτών της;

4. Θα μπορούσαν οι λαθραία εισελθόντες στη χώρα μας (ιδιαίτερα, μάλιστα, εκείνοι που διασφαλίζουν την επιβίωσή τους μετερχόμενοι βίας και παρανομίας) να χαρακτηριστούν ως «εισβολείς» που συνιστούν απειλή για την ασφάλεια, την υγεία, τη ζωή και την νόμιμα κτηθείσα περιουσία των Ελλήνων πολιτών;

5. Τι αποτελεί εθνική προτεραιότητα; Η επίδειξη ανθρωπιστικής ανωτερότητας έναντι (εν δυνάμει επικίνδυνων) παράνομων «μεταναστών», ή η εθνική αυτοπροστασία και αυτοσυντήρηση, καθώς και η αποθάρρυνση επίδοξων μελλοντικών εισβολέων στη χώρα;

6. Τελικά, θέλουμε να συνεχίσει να υπάρχει αυτή η χώρα, ή μήπως την οραματιζόμαστε ως μία άναρχη πολυπολιτισμική χοάνη δομημένη με όρους δαρβινικού ρατσισμού, όπου το «δίκαιο» θα ανήκει στους βιολογικά ανθεκτικότερους και κοινωνικά πιο βίαιους;

Καλό θα είναι ο Έλληνας πολίτης να έχει προβληματιστεί πάνω σ’ αυτά τα ερωτήματα πριν ξεκινήσει με την ταυτότητα ανά χείρας για το εκλογικό του κέντρο το πρωί μιας Κυριακής...

ΤΟ ΒΗΜΑ

Δευτέρα 2 Απριλίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Η δαιμονοποίηση της συνήθειας ως άλλοθι παρακμής των σχέσεων

Ένα από τα τυπικά χαρακτηριστικά της ανωριμότητας είναι η ενοχοποίηση αφηρημένων εννοιών για την δικαιολόγηση δικών μας λαθών. Ειδικά σε ό,τι αφορά τις διαπροσωπικές σχέσεις, ακούμε συχνά, ακόμα κι από «ειδικούς», πως η συνήθεια «σκοτώνει» τον έρωτα, ιδιαίτερα στο γάμο. Έτσι, η συνήθεια καθίσταται ο υπ’ αριθμόν ένα ύποπτος για την παρακμή, και τελικά την διάλυση, των σχέσεων...

Όσοι επιμένουν να προπαγανδίζουν αυτή την άποψη παραβλέπουν δύο θετικές, ως προς την δυναμική των σχέσεων, συνιστώσες της συνήθειας: την εξοικείωση και την εξάρτηση. Υπηρετείται, έτσι, η αμφιλεγόμενη αντίληψη ότι ο έρωτας τροφοδοτείται από την ανασφάλεια της άγνοιας ενώ, αντίθετα, αποδυναμώνεται από την βεβαιότητα που προσφέρει η –συχνά μετά κόπων κατακτημένη- γνώση του ερωτικού συντρόφου. Από την άλλη, υποβαθμίζονται τα θετικά αισθήματα εξάρτησης (τα οποία σαφώς διαχωρίζουμε από αρνητικές εξαρτήσεις αυτοκαταστροφικού τύπου) που αναπτύσσονται παράλληλα με το χτίσιμο της εξοικείωσης με το ερωτικό αντικείμενο. Το πιο επικίνδυνο είναι ότι τέτοιες απόψεις διαδίδονται με δημόσιες τοποθετήσεις ορισμένων «ειδικών», των οποίων την επιστημοσύνη ας μου επιτρέψει ο αναγνώστης να αμφισβητώ!

Οι εν λόγω επαΐοντες –προσκεκλημένοι, συνήθως, τηλεοπτικών εκπομπών λαϊκής κατανάλωσης- φτάνουν μάλιστα ως την (έμμεση ή παρεμφατική, έστω) διατύπωση της παρανοϊκής άποψης ότι, ερωτικές σχέσεις που αντέχουν την δοκιμασία της συνήθειας ενδέχεται να μην εντάσσονται απόλυτα στη σφαίρα του ρεαλιστικού, αφού το φυσιολογικό θα ήταν να μεταλλαχθούν –στην καλύτερη περίπτωση- σε σχέσεις «συγγένειας». Έρωτας με χρονοδιάγραμμα, δηλαδή!

Τι λοιπόν, αν όχι η συνήθεια, καταστρέφει τις μακροχρόνιες ερωτικές σχέσεις; Η απάντηση είναι απλή, αλλά ίσως δυσδιάκριτη για τον σύγχρονο αστό που ενοικεί σε χώρους με κεντρική θέρμανση: Η διατήρηση της φωτιάς στο τζάκι απαιτεί την συνεχή τροφοδοσία της με καύσιμη ύλη! Η μεγαλύτερη και πιο καταστροφική παγίδα στον έρωτα είναι το αίσθημα του δεδομένου ως αυτονόητου. Τονίζω ιδιαίτερα την λέξη «αυτονόητο», αφού το «δεδομένο» καθαυτό είναι μια καταρχήν θετική έννοια: δεν είναι καθόλου κακό να θεωρούμε ως δεδομένο ένα άτομο που έχει καταφέρει μέσα στο χρόνο να κερδίσει την εμπιστοσύνη μας.

Υπάρχει όμως μία λεπτή αλλά σημαντική προϋπόθεση: το αίσθημα του δεδομένου πρέπει να ανανεώνεται μέσα από συνεχή επανακατάκτηση του ερωτικού εταίρου! Η παράβλεψη της προϋπόθεσης αυτής είναι σημαντικά υπεύθυνη για την εξάτμιση του ερωτικού αισθήματος: Θεωρώντας καθένας εκ των δύο εραστών τον άλλον ως αυτονόητα δεδομένο, παύει να αποδύεται στον καθημερινό αγώνα να κατακτήσει τον ερωτικό του σύντροφο εξ αρχής, με επιστράτευση του καλύτερου εαυτού του. Κι αυτή η καθημερινή ανανέωση της βεβαιότητας του «ανήκειν» είναι που αναζωογονεί, τελικά, τη σχέση και την καθιστά βιώσιμη στο χρόνο.

Κατηγορία «ειδικών», όμως (που υπηρετεί πιστά τον εύκολο και βολικό, για το κοινό και την πελατεία της, νόμο της ήσσονος ψυχικής προσπάθειας) έχει πάντα εναλλακτικές ιδέες και λύσεις στο μαγικό σακούλι της: αντί να προβάλλουν ως θετικά τα αμοιβαία αισθήματα βεβαιότητας, τονίζοντας παράλληλα πως το δικαίωμα σ’ αυτά ανανεώνεται με συνεχή και καθημερινό αγώνα, τα δαιμονοποιούν ισχυριζόμενοι ότι η βεβαιότητα «σκοτώνει τον έρωτα». Προτείνουν, μάλιστα, στους εραστές να εμβάλλουν από καιρού εις καιρόν τεχνητά αισθήματα αμφιβολίας κι ανασφάλειας στους συντρόφους τους, για να κρατούν το ερωτικό τους ενδιαφέρον «ζωντανό» (ναι, τέτοιες προτροπές έχουν ακουστεί ακόμα και εξ επισήμων χειλέων «έγκριτων» ψυχιάτρων)!

Δεν είναι, λοιπόν, η συνήθεια, αλλά η αδράνεια και η παθητικότητα του «αυτονόητου», που καταστρέφουν τις ερωτικές σχέσεις. Η εξοικείωση, που πάντα δρα απελευθερωτικά, αποκρυσταλλώνει τα ερωτικά αισθήματα και τα παγιώνει στο χρόνο. Παράλληλα, η υγιής εξάρτηση εμπλουτίζει προοδευτικά τη σχέση με το αίσθημα του αναγκαίου κι αναντικατάστατου. Κάτι σαν τα ξύλα που κρατούν αναμμένη τη φωτιά στο τζάκι! Τώρα, όσο για τους εν λόγω «ειδικούς», ας συνεχίσουν να μας καταπλήσσουν με τη σοφία τους στα πρωινά κι απογευματινά τηλεοπτικά υποπροϊόντα. Εκτός των άλλων, εκεί σίγουρα υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες ο τσαρλατανισμός να εκλαμβάνεται κι ως «επιστήμη»!

ΤΟ ΒΗΜΑ

Παρασκευή 30 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Το «χθες» και το «αύριο» μέσα απ’ την τζαμόπορτα (ή, τα αθέατα σύννεφα της εθνικής μας εφηβείας)

Απ’ την τζαμόπορτα της ταβέρνας μπορούσα να βλέπω τα δύο τραπέζια στον πεζόδρομο. Στο ένα καθόταν ένα νέο ζευγάρι – ίσως φοιτητές, ή λίγο μεγαλύτεροι. Ο τύπος ήταν απ’ αυτούς που αντλούν τον αυτοπροσδιορισμό τους από την προσοχή των άλλων. Πριν καθίσουν, είχε μπει στην ταβέρνα με ύφος υπερχειλίζουσας μαγκιάς που κάνει τη γη να τρίζει κάτω απ’ τα πόδια της, επιθεώρησε σχολαστικά τα φαγητά, και έδωσε την παραγγελιά του με σίγουρη και βροντερή φωνή, όπως ταιριάζει σε πραγματικούς επιβήτορες! Τη φωνή της «κότας» που τον συνόδευε, για να είμαι ειλικρινής, δεν την άκουσα ποτέ, φαινόταν όμως να απολαμβάνει την προστατευτική παρουσία του «μάτσο» ιδιοκτήτη της! Δεν αποτέλεσε έκπληξη για μένα το γεγονός ότι, όση ώρα εκών-άκων τους έβλεπα μέσα απ’ την τζαμόπορτα, δεν διέκρινα ούτε υποψία τρυφερότητας ανάμεσα στο αυτάρεσκο θεριό και το καθυποταγμένο φτερωτό του: εκείνος απλά απολάμβανε το γεύμα του μ’ εκείνο το βαρβαρικό στυλ τέως πρωθυπουργού στου Μπαϊρακτάρη, ενώ εκείνη κατέβαλλε κάθε δυνατή προσπάθεια να μην τον ενοχλεί!

Στο άλλο τραπέζι το σκηνικό ήταν πολύ διαφορετικό. Ένα ηλικιωμένο ζευγάρι έτρωγε αθόρυβα, φροντίζοντας να κάνουν την παρουσία τους όσο γινόταν πιο διακριτική. Κάθε τόσο, η γυναίκα έσκυβε προς το μέρος του συμπαθέστατου ανθρώπου που καθόταν δίπλα της και τον χάιδευε στοργικά στο κεφάλι και την πλάτη. Εκείνος τότε έγερνε απαλά στον ώμο της και δεχόταν με ευγνωμοσύνη ακόμα μια δόση απ’ τη στοργή της. Ήταν φανερό πως ο άνθρωπος υπέφερε από κάποιο πρόβλημα υγείας που τον καθιστούσε ευάλωτο. Και ήταν εξίσου φανερό πως η γυναίκα του τού πρόσφερε το καλύτερο γιατρικό που υπάρχει στον κόσμο: την αγάπη της!

Δεν ξέρω για ποιο πράγμα ένιωσα περισσότερη θλίψη... Για το ζευγάρι των απόμαχων της ζωής, που έμειναν μόνοι να στηρίζουν ο ένας τον άλλο μπροστά στο τρομαχτικό φάσμα μιας αβέβαιης επόμενης μέρας που σε κάθε στιγμή της απειλεί ακόμα κι αυτό το πολύτιμο «μαζί»; Για τον υπερφίαλο νεαρό που νομίζει πως θα βιώνει αιώνια την αυτάρεσκη αίσθηση της δύναμής του, αγνοώντας αφελώς τις σκληρές πραγματικότητες που αποκαλύπτει η ζωή στο διάβα της;

Καθώς έπαιρνα το δρόμο για το σπίτι, δεν απέφυγα τους συμβολικούς συνειρμούς με μια χώρα που, πάνω στην αλαζονική αφέλεια της αυτάρεσκης εθνικής «εφηβείας» της, μεθυσμένη από την μαγική αυτοεικόνα της «οικονομικής υπερδύναμης των Βαλκανίων», βάδισε με σίγουρα βήματα ως το χείλος της καταστροφής της! Και τώρα, στην όψιμη, καταναγκαστική, αιφνίδια ενηλικίωσή της, θα πρέπει ν’ ανακαλύψει τις άγνωστες, γι’ αυτήν, αρετές της αυτοσυγκράτησης και της κοινωνικής αλληλεγγύης, σαν μόνους δρόμους για τη σωτηρία...

Και ξάφνου, ήρθαν στο νου μου τα Αθέατα Σύννεφα, ποιητικό παραλήρημα ενός άγνωστου, «οιονεί ποιητή»:


Τρελοί κι ανυποψίαστοι
διαβήκαμε τους δρόμους του καιρού
έφιπποι στης αθανασίας τ’ αλαζονικό μας
το αυτονόητο,
με έπαρση πολλή κατάματα
τον ήλιο ατενίζοντας
μες στο γαλάζιο, άνεφο ουρανό...

Πώς δεν τα είδαμε που έρχονταν τα σύννεφα;
Πώς δεν ακούσαμε τον κεραυνό από μακριά;
Πώς δε μυρίσαμε στο χώμα τη βροχή;

Τώρα μένω πια μάταια ν’ αναζητώ
τ’ αυτάρεσκα χαμόγελα
της σίγουρής μου αυθάδειας,
τον κόσμο εκείνο το «μηδαμινό»
που έλεγαν μου ανήκε,
την πόρτα πάντα πρόθυμα
χωρίς να με ρωτά
ν’ ανοίγει σαν γυρνώ,
τις μυρωδιές απ’ το φαΐ
ποτέ που δεν ετοίμασα...

Όμως, σα δείτε τα παιδιά
μην τους χαλάτε τ’ όνειρο,
της αυταπάτης το άλογο
μην τ’ αγριεύετε
τόσο ωραίο που μοιάζει το ταξίδι!
Τρελά κι ανυποψίαστα
αφήστε να διαβαίνουνε
τους δρόμους του καιρού
μες στα δικά τους τ’ αλαζονικά
τα «αυτονόητα».
Ώσπου να δουν τα σύννεφα,
ν’ ακούσουν τη βροντή,
την πρώτη να μυρίσουν τη βροχή
κάποια στιγμή στο χώμα...


Ντίνος Πυργιώτης, ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ...

Τρίτη 27 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Οι Μορμόνοι όπως τους γνώρισα...

Με αισθήματα κάθε άλλο παρά ευχάριστα διάβασα σήμερα ένα άρθρο (http://www.tovima.gr/world/article/?aid=450382) στο έγκυρο «Βήμα», με τίτλο: «Παρκ Ρόμνι: Γιατί απαρνήθηκα τον μορμονισμό» και υπότιτλο: «Ο εξάδελφος του μορμόνου και φαβορί για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, Μιτ Ρόμνι, λέει ότι πρόκειται περί απάτης». Επειδή έζησα επτά αλησμόνητα χρόνια (1981-1988) στην Γιούτα των ΗΠΑ, όπου έκανα το διδακτορικό μου στο Πανεπιστήμιο Brigham Young (και όχι “Mormon Brigham Young”, όπως εσφαλμένα αναφέρεται στο άρθρο), αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω μερικές ενστάσεις πάνω στα περιεχόμενα του άρθρου.

Ξεκινώ με δύο απαραίτητες προσωπικές δηλώσεις, προς αποφυγή παρεξηγήσεων: Πρώτον, δεν τρέφω τα ελάχιστα αισθήματα συμπάθειας για τους Ρεπουμπλικάνους, και το τελευταίο πράγμα που με ενδιαφέρει είναι ποιος απ’ αυτούς θα πάρει το χρίσμα! Δεύτερον, ουδεμία σχέση είχα ποτέ με την εκκλησία των Μορμόνων, πέραν από ειλικρινή φιλία με πολλά αξιόλογα μέλη της. Τούτων λεχθέντων, προχωρούμε στις παρατηρήσεις πάνω στο άρθρο:

1. Δεν γνωρίζω πώς ο κ. Ρόμνι «πείστηκε» ότι ο Μορμονισμός είναι «απάτη», και πού βασίζει τα περί «εκμετάλλευσης» των μελών του! Το ζήτημα της «ιστορικής αλήθειας ως προς την προέλευση της εκκλησίας των Μορμόνων» είναι, κατά την άποψή μου, εντελώς δευτερεύον για όσους επιλέγουν να προσχωρήσουν σ’ αυτή τη θρησκεία (δεν θα υιοθετήσω τον όρο «αίρεση»).

Αυτό που προσελκύει στον Μορμονισμό είναι κυρίως η άψογη κοινωνική οργάνωση, η ενσυνείδητη εντιμότητα, η διδασκαλία υψηλών αξιών στους νέους που λειτουργεί ως ασπίδα στις αυτοκαταστροφικές προκλήσεις της εποχής, η ανυστερόβουλη αλληλεγγύη που συχνά υποκαθιστά την κρατική μέριμνα... (Θυμάμαι πως σπάνια αισθανόμουν την ανάγκη να κλειδώσω την εξώπορτα της μονοκατοικίας μου στο Provo, και δεν έμαθα ποτέ ποιοι γείτονες μού άφηναν τρόφιμα και φρούτα στο κεφαλόσκαλο...)

2. Το Brigham Young είναι ένα υψηλού επιπέδου, μοντέρνο πανεπιστήμιο που, εδώ και δεκαετίες, κάθε άλλο παρά «απευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά σε μορμόνους»! Ακόμα και την δεκαετία του ’80 που βρέθηκα στο BYU, υπήρχαν αρκετά μη-μέλη που σπούδαζαν εκεί.

Προσωπικά, δεν πιέστηκα ποτέ να προσχωρήσω στην εκκλησία τους, ενώ η αντιμετώπιση της οποίας έτυχα ήταν περισσότερο κι από αξιοκρατική! Μέρος των (καλοπληρωμένων) καθηκόντων μου ως μεταπτυχιακού φοιτητή ήταν να διδάσκω το αντικείμενο της ειδίκευσής μου στους καθηγητές της Φυσικομαθηματικής Σχολής, που κάθονταν σαν μαθητούδια στα θρανία και κρατούσαν σχολαστικά σημειώσεις από τις παραδόσεις ενός άσημου Έλληνα φοιτητάκου! Ε, τέτοιο μάθημα ταπεινοφροσύνης ούτε από τους εκπροσώπους του ακραιφνούς ελληνοχριστιανικού ακαδημαϊκού κατεστημένου μας δεν πήρα!

3. Η φράση του κ. Ρόμνι: «το δόγμα τους, το πρωτόκολλό τους και η κουλτούρα τους, όπως εφαρμόζονται από τους ιερείς, ενθαρρύνουν τις οικογένειες να απομονώνονται από τους αποστάτες», είναι ανακριβής.

Πρώτον, σημειώνουμε ότι στους Μορμόνους δεν υπάρχουν ιερείς με την συμβατική έννοια μιας ξεχωριστής κοινωνικής τάξης: όλα τα άρρενα μέλη είναι, εξ ορισμού, εν δυνάμει ιερείς (priests) κάποιου βαθμού, και η ιδιότητα αυτή δεν αποτελεί βιοποριστικό επάγγελμα (όπως σε κάποια άλλα δόγματα που τυχαίνει να γνωρίζω...).

Δεύτερον, η μορμονική εκκλησία δεν μιλά για «αποστάτες» αλλά για «αδρανή μέλη» (inactive members), τα οποία όχι μόνο δεν απομονώνει αλλά, αντίθετα, επιχειρεί συστηματικά κι επίμονα να επαναπροσεγγίσει κι επανεντάξει. Ασφαλώς και υπάρχουν φανατικοί που θέτουν τη θρησκεία πάνω κι από την οικογένεια (τέτοιες αντιλήψεις, άλλωστε, δεν μονοπωλούνται απ’ τους Μορμόνους!), δεν είναι όμως αληθές ότι τέτοιες συμπεριφορές τυγχάνουν επιδοκιμασίας –πόσο μάλλον ενθάρρυνσης- εκ μέρους της εκκλησίας.

Δεν γνωρίζω –κι ούτε με αφορούν- τα πολιτικά παιχνίδια του Ρόμνι-εξαδέλφου. Καλό είναι, όμως, η πολιτική να γίνεται με σεβασμό στους κανόνες. Η θρησκεία δεν αποτελεί κριτήριο πολιτικής ορθότητας, πράγμα που, δυστυχώς, απέχουμε πολύ κι εμείς εδώ στην Ελλάδα να κατανοήσουμε. Το απέδειξαν, άλλωστε, τα πλήθη που συνέρεαν κάποτε στα προαύλια των εκκλησιών για τις περίφημες «υπογραφές»...

ΤΟ ΒΗΜΑ

Δευτέρα 26 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ο τερματοφύλακας απέκρουσε πριν γίνει το σουτ (ή, μήπως έκανε λάθος ο θείος Αλβέρτος;)


Η είδηση πριν λίγες μέρες (http://www.tovima.gr/science/physics-space/article/?aid=448981) ήταν καθησυχαστική για τους περισσότερους Φυσικούς. (Με την ευκαιρία, δεν κατανοώ την ειρωνεία αναγνώστη προς τον συντάκτη του «Βήματος» σχετικά με τα αισθήματα «ανακούφισης» των επιστημόνων!) Σύμφωνα, λοιπόν, με όλες τις ενδείξεις, η ομάδα του πειράματος OPERA, που τον Σεπτέμβριο του 2011 είχε αναγγείλει στην εμβρόντητη επιστημονική κοινότητα τον εντοπισμό νετρίνων που ταξιδεύουν γρηγορότερα από το φως, είχε κάνει λάθος στις μετρήσεις!

Όπως έχει ανακοινωθεί, νέα, καθοριστικά πειράματα θα διεξαχθούν προσεχώς για την οριστική διευθέτηση του ζητήματος. Απ’ ό,τι αντιλαμβάνομαι, όμως, ουκ ολίγοι Φυσικοί (μεταξύ αυτών, ενδεχομένως, και ο προαναφερθείς ανώνυμος αναγνώστης του «Βήματος») δεν θα στενοχωρηθούν ιδιαίτερα αν αυτά επιβεβαιώσουν τα αρχικά ευρήματα του OPERA. Ούτε λίγο, ούτε πολύ, δηλαδή, αν ανοίξει μια πελώρια τρύπα στο ιερό δισκοπότηρο της Σχετικότητας, απ’ το οποίο ήπιαν και έχτισαν καριέρες γενιές επιστημόνων!

Σύμφωνα με την Θεωρία της Σχετικότητας του Einstein, καμία μορφή ύλης ή ενέργειας (ή, αν προτιμάτε, καμία «πληροφορία») δεν μπορεί να αναπτύξει ταχύτητες μεγαλύτερες από την ταχύτητα
c του φωτός στο κενό (c=300,000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο). Αντίστροφα, ακόμα κι αν υπήρχε μια τέτοια εξωτική μορφή ύλης –της οποίας τα υποθετικά σωματίδια έχουν ονομαστεί «ταχυόνια»- δεν θα μπορούσε ποτέ να εισέλθει στον δικό μας χωροχρόνο, αφού δεν θα ήταν δυνατό οι ταχύτητες τέτοιων σωματιδίων να σπάσουν προς τα κάτω το φράγμα της ταχύτητας του φωτός. Το πιο παράδοξο απ’ όλα, όμως, είναι ότι ο χρόνος γι’ αυτά τα σωματίδια θα φαινόταν να κυλά αντίστροφα, έτσι ώστε η κίνησή τους (όπως εμείς θα την αντιλαμβανόμασταν) θα γινόταν από το μέλλον προς το παρόν, αντί απ’ το παρόν προς το μέλλον! Κάτι τέτοιο, βέβαια, θα παραβίαζε την αρχή της αιτιότητας, σύμφωνα με την οποία το αίτιο προηγείται πάντα του αιτιατού...

Φανταστείτε δύο γεγονότα. Γεγονός Α: Ο ποδοσφαιριστής σουτάρει το πέναλτι. Γεγονός Β: Ο αντίπαλος τερματοφύλακας αποκρούει το σουτ. Με δεδομένο ότι η μπάλα κινείται με ταχύτητα μικρότερη απ’ αυτή του φωτός, όλοι οι παρατηρητές –όσο γρήγορα κι αν κινούνται ο ένας ως προς τον άλλον- θα συμφωνήσουν ότι το Α (σουτ) προηγείται χρονικά του Β (απόκρουση). Με απλά λόγια, πρώτα σούταρε ο επιθετικός και μετά απέκρουσε ο τερματοφύλακας. Τι θα συνέβαινε, όμως, στην υποθετική περίπτωση που η μπάλα έφευγε από το πόδι του επιθετικού με ταχύτητα μεγαλύτερη απ’ την οριακή ταχύτητα
c; Τότε θα μπορούσαν να υπάρξουν δύο κατηγορίες παρατηρητών που δεν θα συμφωνούσαν μεταξύ τους, αφού κάποιοι θα έλεγαν ότι η απόκρουση έγινε μετά το σουτ, ενώ κάποιοι άλλοι ότι η απόκρουση έγινε πριν την εκτέλεση του πέναλτι! Αυτό, βέβαια, θα έβαζε σε κίνδυνο την αρχή της αιτιότητας, η οποία θέτει αυστηρή χρονική διάταξη ανάμεσα στην αιτία και το αποτέλεσμα.

Ο λόγος για τον οποίο δεν ανησυχούμε είναι ότι, κανένα φυσικό σωματίδιο που κινείται αρχικά με ταχύτητα μικρότερη απ’ αυτή του φωτός (όπως η μπάλα, που ήταν αρχικά ακίνητη) δεν θα μπορούσε να επιταχυνθεί τόσο ώστε να ξεπεράσει το φως, αφού κάτι τέτοιο θα απαιτούσε άπειρη (όχι απλά πολύ μεγάλη) ενέργεια! (Σημειώνουμε ότι η Σχετικότητα επίσης απαγορεύει σε σώματα που κινούνται γρηγορότερα από το φως να επιβραδυνθούν τόσο ώστε να φτάσουν ή να σπάσουν προς τα κάτω το φράγμα τού
c, αφού κι αυτό θα απαιτούσε άπειρη ενέργεια.)

Έτσι, αν βασιστούμε στη Σχετικότητα, κανένα σωμάτιο του κόσμου μας δεν θα μπορούσε να μετατραπεί σε ταχυόνιο, ενώ η ύπαρξη ταχυονίων θα έθετε και σε άμεσο κίνδυνο την αρχή της αιτιότητας. Ο μόνος δρόμος συμβιβασμού ανάμεσα στα υποθετικά αυτά σωμάτια και την Σχετικότητα είναι να θεωρήσουμε ότι, ακόμα κι αν τα ταχυόνια είναι υπαρκτά, δεν είναι ανιχνεύσιμα, καθώς δεν αλληλεπιδρούν με την ύλη που γνωρίζουμε (και πάλι, όμως, εγείρονται ζητήματα σχετικά με τις πανταχού παρούσες βαρυτικές αλληλεπιδράσεις...).

Αν λοιπόν όντως ανιχνευτεί σωματίδιο που να μπορεί είτε να κινείται με ταχύτητα μεγαλύτερη απ’ αυτή του φωτός, είτε να σπάει –προς τα πάνω ή προς τα κάτω- το φράγμα της ταχύτητας αυτής, τότε η Σχετικότητα θα αντιμετωπίσει μείζον πρόβλημα και ίσως χρειαστεί μια εκ βάθρων αναθεώρησή της. Ο θείος Αλβέρτος μάλλον θα πρέπει να το ξαναπιάσει απ’ την αρχή!

Πέμπτη 22 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Τέχνη και Ζωή: Σκέψεις με αφορμή τα «Χιόνια του Κιλιμάντζαρο»

Το ερώτημα είναι απλό και απέχει πολύ απ’ το να είναι ρητορικό: Η Τέχνη μιμείται τη ζωή, ή η ζωή την Τέχνη; Οι οπαδοί του ρεαλισμού θα επιλέξουν ανεπιφύλακτα την πρώτη εκδοχή: η ζωή είναι γεμάτη ασχήμιες, τις οποίες οφείλει να αποτυπώνει χωρίς τεχνητές ωραιοποιήσεις η Τέχνη (είναι μάλιστα θεμιτό ακόμα και να υπερθεματίζει μέχρις υπερβολής στην καταγραφή τους, αν αυτό υπηρετεί καλύτερα τους στόχους της).

Συχνά, τα όρια ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον πεσιμισμό είναι δυσδιάκριτα για τον δημιουργό του έργου Τέχνης. Ειδικά στον κινηματογράφο, ο θεατής πρέπει να φύγει από την αίθουσα με σκοτεινές σκέψεις και αισθήματα ματαιότητας και αρνητικής ψυχικής φόρτισης. Το “happy ending” είναι ταμπού, και το θετικό μήνυμα δυσεύρετο (αφού η ίδια η ζωή δεν το εμπεριέχει). Από το σύμπλεγμα αυτό δεν ξέφυγε ούτε μια κατά τα άλλα αξιόλογη Ελληνική ταινία, που όμως δύσκολα θα την κατέτασσε κανείς καταρχήν στη σχολή του ρεαλισμού: η Πολίτικη Κουζίνα!

Στον αντίποδα του ρεαλισμού ορθώνεται ο ιδεαλισμός, μια φιλοσοφική αντίληψη που επιφυλάσσει στην Τέχνη έναν ευγενέστερο και πιο φιλόδοξο ρόλο: να δημιουργεί υψηλά πρότυπα σκέψης και συμπεριφοράς, προσφέροντας παράλληλα και τα ψυχολογικά, ιδεολογικά κι αισθητικά κίνητρα στον άνθρωπο ώστε να υπερβεί τις εγγενείς αδυναμίες της φύσης του και να προσεγγίσει τα πρότυπα αυτά.

Η εξαιρετική ταινία του Ρομπέρ Γκεντιγκιάν, Τα Χιόνια του Κιλιμάντζαρο (Γαλλία, 2011), την οποία είδαμε πρόσφατα, ισορροπεί αριστοτεχνικά ανάμεσα στις δύο αυτές, αντίθετες φιλοσοφικές τάσεις. Από τη μία, οι σκληρές πραγματικότητες της εποχής: η οικονομική ύφεση και η συνακόλουθη ανεργία, η ολοένα αυξανόμενη καταφυγή των νέων στο έγκλημα, η διάψευση των οραμάτων της Αριστεράς, και ο (καθόλου ένδοξος) συμβιβασμός της τελευταίας με τον σύγχρονο νεοφιλελευθερισμό όπου απουσιάζει η κοινωνική μέριμνα για τον αδύνατο (ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τους νέους)...

Από την άλλη –και αυτά είναι τα στοιχεία που αναδεικνύει προοδευτικά η ταινία ως την καθαρτήρια κατάληξή της- παρελαύνουν από τα μάτια του θεατή σκηνές απίστευτης ομορφιάς όπου θριαμβεύει η φιλία, η ανθρωπιά, η συγχώρεση, η αλληλεγγύη (που υποκαθιστά επάξια την απουσιάζουσα κρατική μέριμνα)... Μα, πάνω απ’ όλα, η αγάπη, ο έρωτας και η σύμπνοια που κρατούν ζωντανό ένα γάμο μέσα στο χρόνο κι ενάντια στις δοκιμασίες της ζωής!

Φύγαμε από τον κινηματογράφο γεμάτοι από αισθήματα που αναπλάθουν την ψυχή, και σκέψεις που θέτουν σε εγρήγορση την συνειδητότητα. Αφήνοντας οριστικά πίσω μας τις οδυνηρές μνήμες νοσηρών ταινιών του Χάνεκε, ή ακόμα νοσηρότερων δημιουργιών των αδελφών Κοέν...

Τρίτη 20 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Η ατιμωρησία θρέφει τον χουλιγκανισμό!

 
Δύο είναι οι εστίες μόλυνσης στο Ελληνικό ποδόσφαιρο: τα «στημένα» παιχνίδια και ο φασισμός της οπαδικής βίας. Το πρώτο «απόστημα» ήδη έσπασε, αλλά είναι αμφίβολο ότι καταφέρθηκε το τελειωτικό χτύπημα στη μαφία των υποκοσμικών στοιχείων με τον ογκώδη σωματότυπο και τα δολοφονικά ένστικτα. Σημασία έχει μόνο πως ο τροχός άρχισε επιτέλους να ξεκολλάει από τη λάσπη...

Στο θέμα της βίας, όμως, η λάσπη δείχνει μέχρι στιγμής να κερδίζει θριαμβευτικά την παρτίδα. Χρόνια τώρα οι μηχανισμοί της πολιτείας αποδεικνύονται ανίσχυροι (ή μήπως κι απρόθυμοι;) να εξαλείψουν ένα νοσηρό φαινόμενο που διώχνει σιγά-σιγά τους πραγματικούς φιλάθλους από τα γήπεδα. Η ουσιαστική ατιμωρησία των κάφρων και των ΠΑΕ που τους στεγάζουν ισοδυναμεί με επίσημη ασυλία στους αλήτες των γηπέδων, και ενθαρρύνει ευθέως την διαιώνιση των φαινομένων βίας στους αθλητικούς χώρους.

Οι φρικαλεότητες του πρόσφατου «ντέρμπι» ΠΑΟ-ΟΣΦΠ δεν αποτελούν πρωτόγνωρο, ούτε μεμονωμένο φαινόμενο. Παρόμοια έκτροπα, για παράδειγμα, συνέβησαν πριν λίγους μήνες στο ίδιο γήπεδο, υπό την ανοχή, συμπτωματικά, του ίδιου διαιτητή. Οι λεγόμενοι «οργανωμένοι» οπαδοί της ΑΕΚ (ομάδας που υποστηρίζει ο γράφων) εξάντλησαν τα όρια ανοχής των αθλητικών αρχών όταν εισέβαλαν με βίαιο τρόπο στον αγωνιστικό χώρο αρκετά λεπτά πριν τη λήξη του τελικού του Κυπέλλου Ελλάδος, χτυπώντας αντίπαλους ποδοσφαιριστές αλλά και τον ίδιο τον διαιτητή! Δεν μπήκαν από ασυγκράτητη παρόρμηση να πανηγυρίσουν, ούτε με σκοπό να διαμαρτυρηθούν (η ομάδα τους κέρδιζε ήδη με ευρύ σκορ, έχοντας απολαύσει και σχετική εύνοια από την διαιτησία). Ήθελαν μόνο να κάνουν επίδειξη δύναμης, να βροντοφωνάξουν πως η βία τους είναι πάνω από αθλητικά ιδεώδη και έντιμες νίκες μέσα στους αγωνιστικούς χώρους...

Και το πέτυχαν απόλυτα! Ο διαιτητής της συνάντησης δεν τόλμησε (ως όφειλε) να κηρύξει τον αγώνα διακοπέντα εις βάρος της ΑΕΚ, η αντίπαλη ομάδα δεν τόλμησε, με τη σειρά της, να κάνει ένσταση, με την οποία θα κέρδιζε το παιχνίδι (έστω «στα χαρτιά») και, σαν κερασάκι στην τούρτα, η ΑΕΚ (της οποίας η διοίκηση επί σειρά ετών δέχεται ως ισότιμο συνομιλητή τον άνθρωπο που εισήγαγε τον χουλιγκανισμό στο σύλλογο) γλίτωσε με μια τιμωρία-χάδι που, ακόμα και σε πολλούς απ’ τους φιλάθλους της (του γράφοντος συμπεριλαμβανομένου) φάνηκε σκάνδαλο! Και η πολιτεία γι’ ακόμα μια φορά έκλεισε φοβισμένη το μάτι στους ταραχοποιούς, προσπαθώντας να κατευνάσει τα άγρια ένστικτά τους με το βότανο της ατιμωρησίας...

Αποτελούν σίγουρα τεράστια νίκη για τις αθλητικές αρχές της χώρας οι χειροπέδες στα χέρια κορυφαίων παραγόντων του ποδοσφαίρου, οι οποίοι το μολύνουν με πρακτικές παράνομης κερδοσκοπίας. Αρκεί, βέβαια, το μαχαίρι να φτάσει όσο βαθιά χρειάζεται για να καθαρίσει οριστικά η σήψη στο άθλημα... Τώρα όμως πρέπει να πάρουν σειρά και οι βαρόνοι της βίας στις εξέδρες, αλλά και οι συνένοχες ΠΑΕ που, για λόγους ιδιοτελείς, δεν προχωρούν στην αναγκαία κάθαρση των οπαδικών χώρων (αυτών τουλάχιστον στους οποίους έχουν εκχωρήσει άδεια εισόδου στα γήπεδα). Για να φύγει, επιτέλους, από τα γήπεδα του ποδοσφαίρου –και όχι μόνο- η οργανωμένη αλητεία των περιθωριακών, τους οποίους κάποιοι «καθοδηγητές» μεθοδικά στρατολογούν και χρησιμοποιούν ως δυνάμεις κατοχής των ομάδων που υποτίθεται πως «αγαπούν»...

Δευτέρα 19 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ο λαός απαιτεί: η Σαρλίζ Θερόν στη Βουλή!



Το 2004 το Χόλλυγουντ έδωσε ένα από τα δικαιότερα Όσκαρ της ιστορίας του. Το απέσπασε μια ηθοποιός που εντυπωσίασε το κοινό τόσο με την εκπληκτικά επαγγελματική ερμηνεία της, όσο και με την... αποκρουστική όψη της, προϊόν περίτεχνου μακιγιάζ και κατάλληλης διατροφικής αγωγής. Η ταινία Monster αποτελούσε βιογραφική αναφορά στην διαβόητη κατά συρροή δολοφόνο Aileen Wuornos, η οποία είχε εκτελεστεί δύο χρόνια πριν στις ΗΠΑ.

Η Σαρλίζ Θερόν (Charlize Theron) ήταν πρωταγωνίστρια και συμπαραγωγός της ταινίας. Για τις ανάγκες του ρόλου της δεν δίστασε να στραπατσάρει το συμπαθητικό της λουκ και να μεταμορφωθεί σε ένα αληθινό τέρας ασχήμιας (όπως μαρτυρά και ο αμφίσημος τίτλος της ταινίας). Πήρε κάπου 15 κιλά τρώγοντας ανθυγιεινές σκουπιδοτροφές, και πρόσθεσε στο πρόσωπό της αντιαισθητικές φακίδες, τεχνητή οδοντοστοιχία που παραμόρφωσε το στόμα της, και σκουρόχρωμους φακούς που αλλοίωσαν το φυσικό χρώμα των ματιών της!

Η παραμορφωμένη εικόνα της επαγγελματικά ευσυνείδητης Θερόν μού ήρθε στο νου πριν λίγες μέρες καθώς παρακολουθούσα την ομιλία ενός πρώην υπουργού «Προστασίας» (sic) του Πολίτη, στα πλαίσια της δημόσιας παρουσίασης υποψηφιοτήτων για την αρχηγία του Πασόκ. Το ατσαλάκωτο, επιμελώς κομμωτηριάζον, ωραιοπαθές στυλάκι του ομιλητή, και η αριστοτεχνικά φτιασιδωμένη απεραντολογία του, κενή ουσιαστικού περιεχομένου και στερούμενη πειστικής αυτοκριτικής διάθεσης (λες και ο ομιλών ουδέποτε υπήρξε σημαίνον στέλεχος της εξουσίας στη χώρα), δοκίμασαν ανελέητα τα όρια της αντοχής τού –ήδη έχοντος υποστεί υπερκόπωση- νευρικού μου συστήματος! Μετά το τέλος της ομιλίας, μια φράση είχε στοιχειώσει στη σκέψη μου: Αγαπητέ Έλληνα πολίτη, με χαρά σου αναγγέλλω ότι είσαι ηλίθιος! (Θα ήθελα να το πω αλλιώς, αλλά με διαβάζουν και μαθητές μου...)

Ο εν λόγω πολιτικός δεν αποτελεί ξεχωριστή και μοναδική περίπτωση: είναι απλά η πιο κραυγαλέα (και τελικά, κατά μία έννοια, η πιο «έντιμη») έκφραση υποκριτικού πολιτικού καλλωπισμού που χαρακτηρίζει ολόκληρο, σχεδόν, το κοινοβουλευτικό μας σύστημα. Άνθρωποι και κομματικές δομές που επί δεκαετίες κατηύθυναν τα πεπρωμένα της χώρας (είτε από τη θέση της εξουσίας, είτε απέναντι σ’ αυτήν) οδηγώντας τελικά τον τόπο στην καταστροφή, εμφανίζονται και πάλι ωραίοι και ατσαλάκωτοι, με τον ίδιο πολιτικά χρεοκοπημένο ξύλινο λόγο, ζητώντας μας να εμπιστευτούμε ξανά στα χέρια τους τις τύχες μας και τις τύχες αυτών που αγαπούμε! Το στοιχείο της αυτοκριτικής είτε απουσιάζει ολότελα απ’ τους δημόσιους λόγους τους, είτε κάνει την εμφάνισή του προσχηματικά και με πρόδηλο στόχο την τεχνητή ηθική ωραιοποίηση. Και ο ψηφοφόρος καλείται στο τέλος να επιλέξει ανάμεσα σε δύο εναλλακτικούς χαρακτηρισμούς του: αμνήμων ή βλαξ!

Εμείς λοιπόν, κύριοι «ατσαλάκωτοι», επιθυμούμε τώρα ένα νέο είδος πολιτικού: Αυτόν που θα ξεγυμνώσει εξαρχής τις ασχήμιες του, δίνοντας πρώτος εκείνος το παράδειγμα για να εξετάσουμε και τις δικές μας ασχήμιες... Αυτόν που θα μας απευθύνεται κοιτάζοντάς μας κατάματα, χωρίς να νιώθει κάθε τόσο την ανάγκη να ρίχνει αυτάρεσκες ματιές στον καθρέφτη... Κι εκείνον που θα μας δώσει το όραμα και θα μας δείξει το δρόμο για να υπερβούμε τον κακό εαυτό μας και να ξαναγίνουμε ωραίοι ως Έλληνες, χωρίς μακιγιάζ και άλλα ψεύτικα φτιασιδώματα!

Υπάρχουν άραγε τέτοιοι πολιτικοί; Δεν γνωρίζω... Αν πάντως δεν καταστεί δυνατός ο εντοπισμός τους εντός των συνόρων, ας μην απογοητευόμαστε: μπορούμε πάντα να στραφούμε στις εισαγόμενες λύσεις. Προσωπικά, προτείνω την επαγγελματικά ευσυνείδητη και ουδόλως ωραιοπαθή Σαρλίζ Θερόν για τη Βουλή. Έστω και με τις φακίδες και τα λοιπά πρόσθετα!

ΤΟ ΒΗΜΑ

Πέμπτη 15 Μαρτίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Θύμα «οπαδών» και προτεραιοτήτων η ΑΕΚ!

Ένας φίλος δικαστικός μού έστειλε χθες ένα e-mail: «Μου φαίνεται αδιανόητο αυτό που γίνεται, λες και ζω σε εικονική πραγματικότητα... Η ΑΕΚ στη Β΄ Εθνική...!» Ο άριστος χειριστής της γλώσσας Αντώνης κάνει εδώ λάθος στη χρήση των λέξεων: γράφει «αδιανόητο» αντί «αναμενόμενο»!

Τα τραγικά σφάλματα των διοικήσεών της και η νοσηρή εγωπάθεια των οργανωμένων (οιονεί) οπαδών της (ιδιαίτερα του επικίνδυνα αρχομανούς ηγέτη τους) αργά ή γρήγορα θα έστελναν την ιστορική ομάδα στην καταστροφή... Ας ξαναδούμε την τελευταία πράξη του δράματος:

Το 2004 ένας πρώην ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ, ο Θεμιστοκλής Νικολαΐδης, έκανε πράξη το, ως φαίνεται, παιδικό του όνειρο να γίνει ηγέτης του συλλόγου. Στην προσπάθεια ανάληψης της ΠΑΕ είχε σύμμαχο τον σκληρό πυρήνα των οργανωμένων οπαδών, με τους οποίους διατηρούσε τότε άριστες σχέσεις καθώς τον θεωρούσαν «δικό τους». Οι τελευταίοι δεν δίστασαν να επιβάλουν τον εκλεκτό τους ασκώντας βία και τρομοκρατία [1,2], η εκ του μακρόθεν «καταδίκη» της οποίας από τον κ. Νικολαΐδη ελάχιστους έπεισε... (Με ανάλογες τρομοκρατικές ενέργειες, και κόντρα στην τότε προοπτική καλής πορείας της ομάδας, η ίδια οργάνωση είχε εξωθήσει σε παραίτηση έναν προπονητή του οποίου την παρουσία, για δικούς της νοσηρά εγωκεντρικούς λόγους, δεν ενέκρινε [3].) Τα κίνητρα των «οργανωμένων» δεν ήταν και τόσο ιδεαλιστικά, αφού πίστευαν ότι ο Πρόεδρος θα τους έδινε μερίδιο από την πίτα της εξουσίας την οποία τον είχαν βοηθήσει να κερδίσει (κατά το παλιό πολιτικό σύνθημα, «το τάδε κόμμα στην κυβέρνηση – ο λαός στην εξουσία!»).

Ο Πρόεδρος βρέθηκε τότε αιχμάλωτος των ίδιων των μηχανισμών που τον είχαν αναδείξει. Γνώριζε όμως καλά ότι θα έπρεπε να διαχειριστεί τρία σημαντικά ζητήματα: (α) Την οικονομική εξυγίανση του συλλόγου, (β) την αγωνιστική αναγέννηση της ομάδας και την επιστροφή της σε πρωταγωνιστικό ρόλο στο πρωτάθλημα, και (γ) την απαλλαγή του συλλόγου από τον επικίνδυνο εναγκαλισμό με τον χουλιγκανισμό. Δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη σοφία για να αντιληφθεί κανείς ότι το τρίτο ζήτημα αποτελούσε και πρώτιστη προτεραιότητα: καμία ουσιαστική πρωτοβουλία δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπό το κράτος του τρόμου για τις βίαιες αντιδράσεις των φανατικών.

Είναι αλήθεια ότι ο «μεταμελημένος» Νικολαΐδης κατέβαλε ειλικρινείς -πλην μάταιες- προσπάθειες για την εξάλειψη της αλητείας από τον οπαδικό χώρο της ΑΕΚ, προκαλώντας την μήνιν των οργανωμένων και στρέφοντάς τους, τελικά, εναντίον του [4]. Πέτυχε όμως σημαντικό διακανονισμό των χρεών της ΠΑΕ με την πολιτεία, πράγμα που έδωσε στο σύλλογο σημαντική οικονομική ανάσα και προοπτικές επιβίωσης και συνέχειας.

Ο (καθόλου ακήρυκτος) πόλεμος, όμως, με τους «οργανωμένους», οι οποίοι σε κάθε ευκαιρία τον εξύβριζαν χυδαία (γνωστή τους πρακτική, άλλωστε), έκανε τον Πρόεδρο να χάσει τις προτεραιότητες: Αντί να επιμείνει στο πρώτιστο ζητούμενο της οικονομικής εξυγίανσης με ό,τι αυτό συνεπάγεται, θέλησε να εξευμενίσει τους φανατικούς αλλά και να κερδίσει τους υπόλοιπους φιλάθλους της ΑΕΚ επενδύοντας αλόγιστα (με τη βοήθεια, φυσικά, εύπορων συνεργατών του) στο στόχο της κατάκτησης πρωταθλημάτων, τα οποία μονοπωλούσε ο «μισητός» Ολυμπιακός! Έτσι, πανάκριβοι παίκτες και προπονητές άρχισαν να κάνουν παρέλαση από την καταχρεωμένη ομάδα, ενώ οι τίτλοι χάνονταν –συχνά στο νήμα- προς ικανοποίηση(!) των φανατικών, οι οποίοι επ’ ουδενί δέχονταν να πιστωθεί ένας τίτλος στον άσπονδο εχθρό, τον Πρόεδρο-«καταδότη» (έτσι τον αποκαλούσαν λόγω της συνεργασίας του με τις αρχές για την ταυτοποίηση και σύλληψη των αλητών των γηπέδων).

Η σιδηρά θέληση των «οργανωμένων» επιβλήθηκε γι’ ακόμα μια φορά: Καθυβριζόμενος, ο Νικολαΐδης εξαναγκάστηκε σε παραίτηση, παίρνοντας κι ο ίδιος μια γεύση από την δύναμη της βίας των πρώην φίλων του. Η εν συνεχεία πορεία της ΑΕΚ είναι γνωστή: οικονομικός και αγωνιστικός μαρασμός, απαξίωση από τους φιλάθλους, παρακμή (στα όρια του εξευτελισμού) μιας ιστορικής ομάδας με ένδοξο παρελθόν σε Ελλάδα και Ευρώπη... Και τώρα, τι; Ο εφιάλτης του υποβιβασμού δεν μοιάζει πια εικονική πραγματικότητα, όσο κι αν θέλουμε να τον ξορκίσουμε, φίλε Αντώνη! Υπάρχουν όμως και χειρότερα: δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!

Όπου η «δρυς» είναι ΠΑΕ, και ο ανήρ ηγείται οπαδικού χώρου...

[1] http://sports.in.gr/article/?aid=539201

[2] http://www.nooz.gr/page.ashx?pid=9&aid=184752

[3] http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=193008

[4] http://www.gazzetta.gr/node/109452

ΤΟ ΒΗΜΑ