Πώς η «πολιτική ορθότητα» έγινε ανάχωμα στην καριέρα μιας μεγάλης αθλήτριας, με αφορμή έναν αστεϊσμό για τον Ιό του Δυτικού Νείλου...
Γράφει ο Κώστας Παπαχρήστου
Ακούμε στις ειδήσεις για την ανησυχητική επανεμφάνιση στη χώρα μας του λεγόμενου Ιού του Δυτικού Νείλου, ο οποίος προσβάλλει τον άνθρωπο με το τσίμπημα μολυσμένων κουνουπιών. Ανάλογη επιδημιολογική ανησυχία είχε προκληθεί το καλοκαίρι του 2012, με την εμφάνιση κρουσμάτων και στην Ελλάδα. Μία «παράπλευρη απώλεια», όμως, δεν αφορούσε κάποιο τσίμπημα κουνουπιού αλλά κατάχρηση της λεγόμενης «πολιτικής ορθότητας» από την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, η οποία παραλίγο να καταστρέψει την καριέρα μίας μεγάλης αθλήτριας της ΑΕΚ με αφορμή έναν ασήμαντο αστεϊσμό στο τότε Twitter (νυν X). Αντιγράφω από την Wikipedia:
Η Βούλα Παπαχρήστου επρόκειτο να αγωνιστεί στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012, αλλά αποβλήθηκε από την ελληνική ομάδα όταν στις 25 Ιουλίου 2012 δημοσίευσε στον λογαριασμό της στο Twitter ένα ανέκδοτο που αναφερόταν στους Αφρικανούς και τα "κουνούπια του Δυτικού Νείλου". Η δημοσίευση αυτή ήταν παράλληλη με την ειδησεογραφία που υπήρχε εκείνο το διάστημα στην Ελλάδα, σχετικά με την εμφάνιση του Ιού του Δυτικού Νείλου και την προσβολή τουλάχιστον πέντε ατόμων και τον θάνατο ενός. Το ανέκδοτο, που χαρακτηρίστηκε ατυχές από την ίδια καθώς, όπως είχε δηλώσει, ήταν ένα άκομψο αστείο για το οποίο αργότερα ζήτησε συγγνώμη, καταδικάστηκε από την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή ως κάτι που ήταν αντίθετο προς τις ολυμπιακές αξίες και τα ολυμπιακά ιδεώδη. Η ανάκληση της συμμετοχής της από την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή χωρίς να προηγηθεί ενημέρωσή της ώστε να υπάρξει πιθανή απολογία της, έφερε αντιδράσεις από βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου που κατέθεσαν ερωτήσεις σχετικά με το ζήτημα αυτό, όπως και από Έλληνες πρώην αθλητές του στίβου και καλλιτέχνες.
Με αφορμή το περιστατικό εκείνο, είχαμε γράψει τότε ένα άρθρο στο ΒΗΜΑ αναδεικνύοντας την «αλά καρτ» - και μάλλον υποκριτική - ευαισθησία της Ολυμπιακής Επιτροπής, πίσω από το σκεπτικό της απόφασης αποκλεισμού της αθλήτριας (τα όποια πολιτικά φρονήματα της οποίας την εποχή εκείνη ελάχιστα μας αφορούν). Παραθέτω αποσπάσματα του κειμένου:
------------------------
Η πρόσφατη, πολυσυζητημένη υπόθεση της Βούλας Παπαχρήστου άνοιξε πάλι τον κύκλο των αντιπαραθέσεων περί ρατσισμού στη χώρα. Θυμίζουμε ότι η αθλήτρια της ΑΕΚ αποκλείστηκε με συνοπτικές διαδικασίες από την Ολυμπιακή αποστολή λόγω ενός χιουμοριστικού σχολίου της στο site κοινωνικής δικτύωσης “Twitter”, το οποίο (σχόλιο) θεωρήθηκε ρατσιστικό από τους υπεύθυνους της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.
Το σχόλιο ανέφερε τα εξής:
«Με τόσους Αφρικανούς στην Ελλάδα, τουλάχιστον τα κουνούπια του Δυτικού Νείλου θα τρώνε σπιτικό φαγητό!»
Πέραν από το προφανές επιστημονικό λάθος που εμπεριέχει (πρόκειται απλά για μολυσμένα Ελληνικά κουνούπια!), το κατά πόσον το σχόλιο είναι ή όχι ρατσιστικό είναι θέμα συζήτησης. Το πρόβλημα είναι κατά κύριο λόγο εννοιολογικό: η διαφορετικότητα στην αξιολόγηση μιας πράξης ως ρατσιστικής ή όχι, οφείλεται στην μη-οικουμενικότητα της αντίληψης του πρωτογενούς όρου «ρατσισμός».
Παρεμφαίνει το σχόλιο της αθλήτριας απαξιωτική διάθεση απέναντι στην ιδέα του «Αφρικανού»; Αντί απάντησης, θα αναφερθώ σε μία πολύ έξυπνη παρατήρηση αναγνώστη του «Βήματος», την οποία διάβασα πρόσφατα: Ας κάνουμε την φανταστική υπόθεση ότι έκανε την εμφάνισή του στη χώρα το «κουνούπι του Δυτικού Ρήνου», και ότι κάποιος αναρτούσε στο Twitter το σχόλιο:
«Με τόσους Γερμανούς τουρίστες στην Ελλάδα, τουλάχιστον τα κουνούπια του Δυτικού Ρήνου θα τρώνε σπιτικό φαγητό!»
Πόσοι αναγνώστες θα εύρισκαν το εν λόγω σχόλιο απεχθές, απαράδεκτο, ακραία υποτιμητικό και, εν τέλει, «ρατσιστικό»; Απ’ όσους δεν θα το εύρισκαν (υποπτεύομαι, η συντριπτική πλειοψηφία), θα ζητούσα να μου εξηγήσουν σε τι διαφέρει, καταρχήν, από το αντίστοιχο σχόλιο της αθλήτριας. Αν η ιδιότητα «Αφρικανός» εξ ορισμού ευαισθητοποιεί περισσότερο από την (εξίσου μη-επιλεγμένη από τους φορείς της) ιδιότητα «Γερμανός», τότε θα πρέπει να εξετάσουμε μήπως αυτή η «αλά καρτ» ευαισθησία εμπίπτει στις προϋποθέσεις για υποκρυπτόμενο ρατσισμό!
------------------------
Τελικά, τι πετύχαμε με τις υποχόνδριες υπερβολές της «πολιτικής ορθότητας» (πέρα από την άδικη παρ' ολίγον καταστροφή της καριέρας κάποιας αξιόλογης αθλήτριας στη μικρή κι ασήμαντη Ελλάδα); Ας ρίξουμε μια ματιά στον σημερινό κόσμο. Κι ας δούμε ποιος
κέρδισε ξανά την εξουσία στη μεγαλύτερη Δυτική υπερδύναμη
και λόγω της αγανάκτησης των Αμερικανών πολιτών για το ανελεύθερο αυτό δόγμα, το οποίο επιχειρήθηκε - πρωτοστατούντων των ακαδημαϊκών ελίτ - να τους επιβληθεί με τρόπο άκομψο και, συχνά, προσβλητικό. Ένα δόγμα που φαλκιδεύει, αντί να υπερασπίζεται, την ελευθερία του λόγου.
Όσο για τη δική μας ήπειρο, ας δούμε ποιες δυνάμεις άρχισαν και πάλι να βγαίνουν από τα σκοτεινά «μπαούλα» της Ιστορίας, κεφαλαιοποιώντας πολιτικά την κόπωση των Ευρωπαίων από τις καταχρηστικές εφαρμογές «αντιρατσιστικών νόμων» που προστατεύουν επιλεκτικά και μονόπλευρα εκείνους που αρνούνται να αποδεχθούν τα ευρωπαϊκά ιδεώδη.
Αναφέρω, ενδεικτικά, μία
πρόσφατη δικαστική υπόθεση που έλαβε χώρα στη Βρετανία. Ο
Stephen Gray είναι 65-χρονος συνταξιούχος αστυνομικός. Με βάση μία ανώνυμη καταγγελία, καταδικάστηκε από βρετανικό δικαστήριο να πληρώσει ένα ποσό που, συνολικά, υπερέβη τις 1000 λίρες, λόγω του ότι επανακοινοποίησε στο
Facebook έναν αστεϊσμό που θεωρήθηκε προσβλητικός για μια θρησκεία (εύκολα αντιληπτό ποια) με αυξανόμενη πολιτική επιρροή στη χώρα:
«Όσοι καταναλώνουν μπέικον έχουν λιγότερες πιθανότητες να παντρευτούν ένα εννιάχρονο κορίτσι!»
Η ελευθερία της έκφρασης αποτελεί «γλυκιά ανάμνηση» για τους Βρετανούς πολίτες. Το ίδιο όπως επιχειρήθηκε να γίνει για τους Αμερικανούς...
Το ερώτημα που προκύπτει είναι τρομακτικό - και, για να αποφύγω τη «ρετσινιά» της προκατάληψης, θα το θέσω ως ευθύ και όχι ως ρητορικό και αυταπάντητο:
Μήπως έχουμε πάρει λάθος δρόμο στη Δύση;
Εκείνη τη Δύση της δημοκρατίας, της ελευθερίας και του Διαφωτισμού, αν θυμάται κανείς...
