Αποτελεί παράπτωμα ο φόβος;

Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Ο «αντιρατσιστικός νόμος» και το εμβόλιο κατά της πανδημίας Covid-19 εισήγαγαν ένα νέο είδος «εγκλήματος» κατά τον 21ο αιώνα: τον ανθρώπινο φόβο...

Είναι δυνατόν το αίσθημα του φόβου να αντιμετωπίζεται ως ηθικό ζήτημα; Ακόμα περισσότερο, είναι δυνατό να τιμωρείται με βάση τους νόμους του κράτους;

Όσο και αν τα ερωτήματα αυτά φαίνονται ρητορικά, με αυτονόητη την αρνητική απάντηση, η έννοια του αυτονόητου καταργήθηκε σε (τουλάχιστον) δύο περιπτώσεις στην πρόσφατη Ιστορία της χώρας. Την πρώτη φορά, όταν η λεγόμενη «ξενοφοβία» καταδικάστηκε ηθικά και νομικά από το «προοδευτικό» κομμάτι της κοινωνίας και την πολιτεία, αντίστοιχα. Και, πιο πρόσφατα, όταν οι σοβαρές παρενέργειες ενός συγκεκριμένου τύπου εμβολίου όρισαν ένα νέο είδος κοινωνικής αδικοπραξίας: τον δισταγμό ενός ατόμου να εμπιστευτεί το εμβόλιο αυτό έναντι άλλων που θεωρούνται πιο ασφαλή...

Την άνοιξη του 2013, συζήτηση πολλή γινόταν στη χώρα για τον εκκολαπτόμενο, τότε, «νόμο περί καταπολέμησης εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας». Σε παρεμβάσεις μας στο «Βήμα» [1,2] είχαμε σημειώσει ότι, σε αντίθεση με τον ρατσισμό, που είναι μία ηθικά καταδικαστέα και ποινικά κολάσιμη κοινωνική συμπεριφορά, η ξενοφοβία δεν μπορεί να συνιστά ηθικό ή νομικό παράπτωμα, αφού δεν είναι δυνατό να καταδικάζεται ηθικά – και ακόμα περισσότερο να ποινικοποιείται – το αίσθημα του φόβου. Το ίδιο, φυσικά, ισχύει και για κάθε άλλη εκδήλωση που περιγράφεται με το συνθετικό «φοβία», στον βαθμό που μιλούμε, βέβαια, για ένα ανθρώπινο αίσθημα και όχι για μία παράνομη συμπεριφορά εξαιτίας του αισθήματος αυτού.

Ερχόμαστε στο «σήμερα». Είναι γνωστός ο θόρυβος που προκλήθηκε λόγω της εμφάνισης πολύ σοβαρών έως και θανατηφόρων παρενεργειών ενός συγκεκριμένου τύπου εμβολίου κατά της πανδημίας Covid-19. Και, σε καθαρά ανθρώπινο επίπεδο, θα έπρεπε να είναι απόλυτα σεβαστός και κατανοητός ο φόβος της κοινωνίας για το συγκεκριμένο (το τονίζω) εμβόλιο, και ο δισταγμός ενός μέρους του πληθυσμού να προβεί σε άμεσο εμβολιασμό τον καιρό που το εμβόλιο αυτό ήταν το μοναδικό που διετίθετο από το σύστημα υγείας.

Εν τούτοις, οι «εισαγγελείς» των μέσων ενημέρωσης (ή «μέσων εναγρίωσης», όπως έλεγε μισο-αστεία, μισο-σοβαρά, ο αείμνηστος Γιάννης Καλαμίτσης) είχαν άλλη άποψη. Αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Σε σχετικά πρόσφατη εκπομπή ιδιωτικού ραδιοφωνικού σταθμού, νεαρός και λαλίστατος δημοσιογράφος αποκάλεσε «εγκληματίες και ανόητους» εκείνους που διστάζουν να κάνουν το εν λόγω εμβόλιο επειδή «θεωρούν (sic) ότι δεν είναι ασφαλές»!

Βέβαια, πριν αποκαλέσει κάποιους ανθρώπους «εγκληματίες», ο παρουσιαστής της εκπομπής όφειλε να είχε εξετάσει κατά πόσον το ρήμα «θεωρούν» είναι εννοιολογικά πιο δόκιμο από το ρήμα «φοβούνται». Και μετά ας δίκαζε κι ας καταδίκαζε, αν έτσι ήθελε, το «έγκλημα» του φόβου...

Όμως, ανάλογες εισαγγελικού τύπου καταδίκες του ανθρώπινου φόβου ακούσαμε και από ειδικούς, η ψυχρά πραγματιστική λογική των οποίων υπαγορεύει ότι είναι προτιμότερο να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή των λίγων προκειμένου να προστατευτεί η υγεία των πολλών. Όπως περίπου συμβαίνει σε μία κατάσταση πολέμου, όπου, εκτελώντας μερικούς λιποτάκτες που φοβήθηκαν τη μάχη, διασφαλίζεις ότι οι πολλοί θα συνεχίσουν να μάχονται...

Για μία ακόμα φορά θα τονίσω την σημασία του εμβολιαστικού προγράμματος, το οποίο πρέπει να συνεχιστεί με αμείωτο ρυθμό ώσπου να επιτευχθεί η πολυπόθητη γενική ανοσία. Το παρόν κείμενο ουδόλως θέτει σε αμφισβήτηση το πρόγραμμα αυτό, τα ευεργετήματα του οποίου, άλλωστε, και ο ίδιος ο γράφων απολαμβάνει. Αυτό που επισημαίνεται εδώ αφορά ένα καθαρά ηθικό ζήτημα: την ελαφρά τη καρδία αντιμετώπιση και καταδίκη του αισθήματος του φόβου από μερίδα γιατρών, κυβερνώντων, και μέσων ενημέρωσης.

Και, όπως δεν είναι απαραίτητα ρατσιστής εκείνος που φοβάται για το εισαγόμενο έγκλημα στη χώρα, έτσι δεν είναι εγκληματίας εκείνος που αξιώνει από την επιστήμη και την πολιτεία να αντιμετωπίζουν τη ζωή του ως αυτόνομη αξία και όχι ως στατιστική λεπτομέρεια...

[1] https://www.tovima.gr/2013/05/24/opinions/skepseis-panw-ston-antiratsistiko-nomo/

[2] https://www.tovima.gr/2013/05/08/opinions/i-ksenofobia-sto-mikroskopio-tis-koinis-logikis/

Ο θάνατος ως «παρενέργεια»...

Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Ένα κείμενο που φιλοδοξεί να διαβαστεί οφείλει να έχει κάποιον λόγο ύπαρξης. Ας πούμε, πρέπει να θίγει ένα επίκαιρο ζήτημα που ενδιαφέρει μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Τούτο το σημείωμα ίσως δεν διαβαστεί ποτέ, αφού δεν γνωρίζω καν την αφορμή με την οποία το έγραψα. Απλά υπάρχει επειδή... υπάρχει! Όπως ο άνθρωπος: κανείς δεν ξέρει γιατί γεννιέται. Το παρήγορο είναι ότι κάποιες φορές έχει το προνόμιο να γνωρίζει γιατί οφείλει να πεθαίνει. Για παράδειγμα, ο στρατιώτης στον πόλεμο, επειδή το απαιτεί το χρέος προς την πατρίδα. Ή, σε καιρό ειρήνης, κάθε άνθρωπος – ιδωμένος ως άτομο – όταν το επιβάλλει το καλό του συνόλου με βάση τις στατιστικές της επιστήμης...

Ακόμα και για τους μη διαθέτοντες γνώσεις φαρμακευτικής επιστήμης, το νοηματικό περιεχόμενο κάποιων λέξεων είναι προφανές. Ας δούμε μερικά παραδείγματα:

– Ως φάρμακο ορίζεται κάθε χημική ουσία που χορηγείται σε έναν άνθρωπο με σκοπό την βελτίωση της κατάστασης της υγείας του.

– Ανεπιθύμητη ενέργεια ενός φαρμάκου είναι κάθε δράση του που δεν σχετίζεται με τον πρωτογενή λόγο χορήγησής του και δεν κρίνεται, γενικότερα, ως ωφέλιμη για τον οργανισμό του ανθρώπου που το λαμβάνει.

– Ειδικά, παρενέργεια ενός φαρμάκου καλείται κάθε ανεπιθύμητη ενέργειά του που κυμαίνεται από απλά ενοχλητική έως και επιβλαβής για εκείνον που το λαμβάνει.

Η ωφελιμότητα ενός φαρμάκου δεν είναι απόλυτο μέγεθος αλλά συναρτάται με τον ασθενή και αξιολογείται με βάση τον συγκριτικό συσχετισμό θεραπευτικού αποτελέσματος και προκαλούμενων παρενεργειών. Η εμφάνιση παρενεργειών που υπερτερούν σημαντικά της θεραπευτικής δράσης επιβάλλει την διακοπή της χορήγησης του φαρμάκου. Για τον λόγο αυτό, ο ασθενής ενθαρρύνεται να αναφέρει άμεσα στον θεράποντα ιατρό τις τυχόν παρενέργειες που του προκάλεσε το φάρμακο που του χορηγήθηκε.

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα. Ένας άνθρωπος που υποφέρει από απλούς πονοκεφάλους θα διακόψει τη χρήση ενός παυσίπονου που ερεθίζει σημαντικά το στομάχι του και, κατά την εκτίμηση του γιατρού του, είναι πιθανό να του προκαλέσει αιμορραγία στο πεπτικό σύστημα. Στο άλλο άκρο, ένας ασθενής στο τελικό στάδιο μίας νόσου θα λάβει ένα φάρμακο που θα τον ανακουφίσει, ακόμα και αν αυτό έχει παρενέργειες που το καθιστούν απαγορευτικό για ελαφρύτερα περιστατικά υγείας.

Κάθε συσκευασία φαρμάκου περιέχει ένα φύλλο οδηγιών. Σε αυτό αναγράφονται, μεταξύ άλλων, οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες του σκευάσματος, ή, για να κυριολεκτούμε, οι παρενέργειες, σύμφωνα με τον ορισμό που δώσαμε στην αρχή. Αυτές ταξινομούνται σε πολύ συχνές, συχνές, σπάνιες, κλπ., με βάση το ποσοστό των χρηστών οι οποίοι εμφανίζουν κάθε συγκεκριμένη παρενέργεια. Συχνά, κάποιες «εξαιρετικά σπάνιες» παρενέργειες τρομάζουν, καθώς αναφέρονται σε σοβαρές επιπλοκές της υγείας.

Ομολογώ ότι δεν έτυχε ποτέ να δω ανάμεσα σε αυτές τις πολύ σοβαρές παρενέργειες τη λέξη «θάνατος». Υποθέτω ότι ακόμα και ένας ελάχιστος αριθμός περιστατικών θανάτου θα οδηγήσει αυτόματα στην απαγόρευση της κυκλοφορίας ενός φαρμάκου, με εξαίρεση, ίσως, τα φάρμακα που προορίζονται για την ανακούφιση εκείνων που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ζωής.

Αν είναι αδιανόητο να χορηγείται σε έναν ελαφρώς πάσχοντα ένα φάρμακο με δυνητικά θανατηφόρες παρενέργειες, πώς θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η χορήγηση σε έναν απόλυτα υγιή άνθρωπο, μίας χημικής ουσίας με ανάλογες παρενέργειες, με σκοπό την προστασία του από πιθανή σοβαρή νόσο;

Ίσως μερικοί απαντήσουν στο ερώτημα καταφεύγοντας στη σχετικοποίηση. Αν πρόκειται, π.χ., για επιδημική νόσο με υψηλό βαθμό θνητότητας, οι γιατροί θα εξετάσουν τα στατιστικά δεδομένα: τόσοι θα νοσήσουν αν δεν λάβουν την χημική ουσία, τόσοι εξ όσων την λάβουν θα πεθάνουν λόγω των παρενεργειών της. Και, αφού οι πρώτοι είναι συντριπτικά περισσότεροι από τους δεύτερους, η ουσία θα πρέπει να χορηγείται μαζικά.

Πρόκειται κατ’ ουσίαν για ένα σκεπτικό ανάλογο με εκείνο που διέπει την απόφαση χορήγησης ενός φαρμάκου σε έναν μεμονωμένο ασθενή. Αν ο ασθενής είναι ούτως ή άλλως πολύ πιθανό να πεθάνει, δεν αποτελεί ιατρικό ατόπημα να του χορηγηθεί ένα φάρμακο που ίσως του παρατείνει τη ζωή, ακόμα και αν υπάρχει μία πολύ μικρή πιθανότητα το αποτέλεσμα της θεραπείας να είναι ακριβώς το αντίθετο.

Στην περίπτωση επιδημικής νόσου, ολόκληρη η κοινωνία μοιάζει να συμπυκνώνεται στη συνείδηση των γιατρών και να αντιμετωπίζεται σαν να πρόκειται για έναν μοναδικό ασθενή. Η ατομικότητα της ζωής χάνει τη σημασία της και ο άνθρωπος πολτοποιείται μέσα στην αμείλικτη λογική της επιδημιολογικής στατιστικής. Έτσι, αν οι στατιστικές ευνοούν συντριπτικά την προληπτική χρήση μίας χημικής ουσίας με εν δυνάμει θανατηφόρες παρενέργειες, η ουσία αυτή είναι εξ ορισμού «απόλυτα ασφαλής» με «μερικές, μόνο, πολύ σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες».

Κάποιος θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κυνικά ως «παράπλευρες απώλειες» τους υγιείς που θυσιάζονται στον βωμό της επίτευξης συλλογικής ανοσίας. Τελικά, ακόμα και οι πιο σκοτεινές εκφράσεις είναι δυνατό να απενοχοποιούνται και να καθαγιάζονται κάτω από τον μανδύα των «αγαθών προθέσεων»...

Καταργεί η αναγκαιότητα του εμβολιασμού το δικαίωμα του κοινού στην ενημέρωση;

 Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Θεμελιώδες ζητούμενο από έναν γιατρό είναι να διαθέτει κατανόηση για τον ανθρώπινο φόβο μπροστά στην αρρώστια και τον θάνατο. Και, όπως γράψαμε σε προηγούμενο σημείωμα, για τον γιατρό η κάθε ανθρώπινη ύπαρξη οφείλει να αποτελεί αυτόνομη αξία που δεν μπορεί να υποβαθμίζεται σε στατιστικό δεδομένο.

Το μοντέλο τού δίχως κοινωνική ενσυναίσθηση γιατρού, εν τούτοις, δεν είναι θεωρητικό. Το συναντά κανείς σε αφθονία στα μέσα ενημέρωσης. Από καθαρή διαστροφή ακούω τα απογεύματα μία κατ' ουσίαν διαφημιστική εκπομπή στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ. Ως αναγκαίες "ανάσες" επικαιρότητας εν μέσω αναρίθμητων διαφημίσεων, σχολιάζονται θέματα που κατά κανόνα αφορούν την πανδημία. Και, επίσης κατά κανόνα, εμφανίζονται ως ειδικά επιλεγμένοι συνομιλητές της παρουσιάστριας κάποιοι γιατροί που προφητεύουν επιδημιολογικούς Αρμαγεδδώνες και καταγγέλλουν με οργίλο ύφος τις καθυστερήσεις που (πιστεύουν ότι) υφίστανται στο πρόγραμμα του εμβολιασμού.

Αυτό που άκουσα, όμως, στην εκπομπή της 4/6/2021 με ξεπερνά, καθώς παραπέμπει σε λογικές και μεθοδεύσεις δικτατορικών καθεστώτων για τον έλεγχο της πληροφορίας! Ούτε λίγο, ούτε πολύ, ο θυμώδης προσκεκλημένος της ραδιοφωνικής εκπομπής απαίτησε από τα μέσα ενημέρωσης να μην "υπερτονίζουν"(!) τα περιστατικά θανάτων ή μόνιμων και σοβαρών αναπηριών που προκαλεί ως παρενέργειες ένας συγκεκριμένος τύπος εμβολίου, αλλά να μιλούν μόνο για τα οφέλη του μαζικού εμβολιασμού. Σαν να λέμε, σε απλή γλώσσα, "κρύβε λόγια για να πετύχουμε μια ώρα αρχύτερα την ανοσία της αγέλης"!

Όμως, πίσω από τα "κρυμμένα λόγια" βρίσκονται ανθρώπινες τραγωδίες που μάλλον αφήνουν ασυγκίνητο τον εν λόγω ιατρό. Και βρίσκεται, επίσης, η διακύβευση της πεμπτουσίας του δημοσιογραφικού λειτουργήματος, που δεν είναι άλλη από την αντικειμενικότητα και την πληρότητα της ενημέρωσης. Προτεραιότητες που δεν θα έπρεπε να λησμονεί η εκπομπή σε ό,τι αφορά τις απόψεις που διακινούνται σε αυτήν...

Έχω κουραστεί να επαναλαμβάνω ότι ο μαζικός εμβολιασμός είναι η μόνη απάντηση στην παγκόσμια συμφορά που έχει ενσκήψει. Εξίσου συμφορά, όμως, αποτελεί και η απώλεια μίας ανθρώπινης ζωής, και μάλιστα όχι από το πρωτογενές αίτιο αλλά από τα ίδια τα μέσα της αντιμετώπισής του. Και, αν δεχθούμε ότι η Ιατρική είναι η κατ' εξοχήν επιστήμη στην υπηρεσία του ανθρώπου, τότε βασικό ηθικό χρέος ενός γιατρού είναι να κατανοεί τον φόβο και τον δισταγμό μπροστά στο ενδεχόμενο ενός μοιραίου ιατρικού ατυχήματος, όχι να τα αντιμετωπίζει με την κυνική σκληρότητα στρατηγού που υπογράφει απρόσωπες θανατικές καταδίκες για λιποτάκτες σε καιρό πολέμου!

Και, αν ο "πραγματιστής" γιατρός πιστεύει, εν τέλει, ότι ο σκοπός (επίτευξη μαζικής ανοσίας) αγιάζει τα μέσα (κατά το δυνατόν απόκρυψη σοβαρών επιπλοκών ενός εμβολίου), ο δημοσιογράφος που τιμά το λειτούργημά του και σέβεται τις αρχές ενός δημοκρατικού πολιτεύματος οφείλει να πάρει αποστάσεις και - γιατί όχι; - να αποκλείσει τον συγκεκριμένο ειδικό από μελλοντικές συμμετοχές στην εκπομπή του. Εκτός αν κι ο ειδικός αυτός αποτελεί μέρος των προωθούμενων προϊόντων ενός κατ' ουσίαν διαφημιστικού προγράμματος...

Για να μη μακρηγορώ: Το εμβολιαστικό πρόγραμμα δεν θα επιταχυνθεί με καταστροφολογικές προφητείες και τεχνητές κι ανακριβείς εξιδανικεύσεις, ούτε με εισαγγελικές ρητορείες προς μία κοινωνία που ένα τμήμα της φοβάται ακόμα και διστάζει. Το κοινό θα πειστεί πολύ περισσότερο από τον έντιμο και απόλυτα διαφανή λόγο ενός Ιψενικού γιατρού, παρά από τις κινδυνώδεις προβολές ενός οργισμένου ειδικού που έχει "κατασκηνώσει" στα media ως εκλεκτός καθημερινών ειδησεογραφικών προγραμμάτων. Στα οποία προγράμματα, παρεμπιπτόντως, ο ακροατής είναι κατά κανόνα λιγότερο σημαντικός από τον σπόνσορα.

Τώρα, το γιατί ο γράφων επιμένει να παρακολουθεί τέτοια προγράμματα, είναι - φοβούμαι - ζήτημα για τους ψυχιάτρους...

Όταν η ανθρώπινη ζωή είναι θέμα στατιστικής...

 Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Το φθινόπωρο του 1944, ο διαβόητος Ναζί και "αρχιτέκτονας" του Ολοκαυτώματος, Άντολφ Άιχμαν, προέβη σε μία από τις κυνικότερες δηλώσεις της Ιστορίας:

Εκατό νεκροί είναι μία τραγωδία. Μερικά εκατομμύρια νεκρών είναι στατιστική!

Λίγοι θα μπορούσαν να προβλέψουν τότε ότι, κάτι λιγότερο από 80 χρόνια αργότερα, την στατιστική λογική του Άιχμαν θα επιβεβαίωνε η ίδια η επιστήμη της Ιατρικής υπό το βάρος μίας ακραίας πανδημικής κρίσης...

Θόρυβος πολύς έχει ξεσπάσει και μεγάλη ανησυχία έχει προκληθεί σχετικά με τις ιδιαίτερα σοβαρές παρενέργειες ενός συγκεκριμένου τύπου εμβολίου κατά του covid-19. Σύμφωνα με διεθνείς στατιστικές (βλ., π.χ., [1]) περίπου 1 άτομο στις 100,000 που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο εμβόλιο θα αναπτύξει θρομβώσεις, οι οποίες είναι δυνατό να οδηγήσουν σε σοβαρή και μη-αναστρέψιμη αναπηρία. Επί πλέον, 1 στα 5 άτομα που θα υποστούν τις παρενέργειες του εμβολίου, θα πεθάνει. Οι στατιστικές ήδη τείνουν, δυστυχώς, να επαληθευτούν και στη χώρα μας, σε κάποιες περιπτώσεις με ιδιαίτερα τραγικό τρόπο...

Απέναντι στις στατιστικές αυτές παρατίθεται ο ψυχρός πραγματισμός των γιατρών. Για να το θέσουμε απλά, ο προβαλλόμενος αριθμός ανεμβολίαστων θυμάτων λόγω του covid είναι συντριπτικά μεγαλύτερος από εκείνον λόγω του συγκεκριμένου εμβολίου. Άρα, ακόμα και αυτό το εμβόλιο είναι, συγκριτικά, το μη-χείρον ανάμεσα σε δύο δυνητικά κακά.

Προς αποφυγή παρεξηγήσεων: Ο γράφων είναι ο τελευταίος που θα έθετε σε αμφισβήτηση την σημασία της επιτυχίας του εμβολιαστικού προγράμματος (άλλωστε, έχω και ο ίδιος ενταχθεί σε αυτό). Κατακρίνω, όμως, την επικοινωνιακή διαχείριση του θέματος από μεγάλη μερίδα γιατρών στη χώρα (δεν θα μιλήσω καν εδώ για τους παντογνώστες δημοσιογράφους των εγχώριων ραδιοτηλεοπτικών μέσων [2]). Όταν το συγκεκριμένο προβληματικό εμβόλιο ήταν το μόνο που διετίθετο, μιλούσαν από του "άμβωνος" των μέσων ενημέρωσης για ένα "απολύτως ασφαλές εμβόλιο", ενώ καταφέρονταν με οργίλο τρόπο και εισαγγελικό ύφος ενάντια σε όσους εναγώνια αναζητούσαν έναν διαφορετικό τύπο εμβολίου. Όταν, τελικά, άνοιξαν και οι λοιπές εμβολιαστικές πλατφόρμες, το ιατρικό "τροπάριο" άλλαξε ξαφνικά σκοπό, συμβουλεύοντας μεγάλα τμήματα του πληθυσμού να στραφούν προς εκείνες.

Η ψυχρότητα και η έλλειψη στοιχειώδους κατανόησης προς (όχι τους λεγόμενους "αρνητές" αλλά) εκείνους που απλά ανησυχούσαν και δίσταζαν, σχεδόν τρομάζει! Επειδή κάποιος κάποτε πρέπει να μιλήσει και προς υπεράσπισή τους, ας το δούμε ως εξής: Όλοι γνωρίζουμε - υπό τις διάφορες εμπορικές παραλλαγές του - ένα παυσίπονο με βάση την παρακεταμόλη. Το χρησιμοποιούν εκατομμύρια άνθρωποι στη χώρα κάθε φορά που τους ταλαιπωρεί ένας πονοκέφαλος ή ένας πυρετός. Είναι ένα καλά ανεκτό και ασφαλές φάρμακο. Σκεφτείτε, τώρα, το εξής απόλυτα φανταστικό σενάριο: Μέσα σε λίγους μήνες από την κυκλοφορία του, το προϊόν εμφανίζει δυνητικά θανατηφόρες παρενέργειες σε ποσοστό 1/100,000 των χρηστών παγκοσμίως. Δεν χρειάζεται, νομίζω, ιδιαίτερη φαντασία για να προβλέψει κάποιος τον πανικό που θα επακολουθούσε στην κοινωνία, την ρητή καταδίκη του φαρμάκου από την ιατρική κοινότητα και την άμεση απόσυρσή του από την κυκλοφορία!

Αναμφίβολα, η προσβολή από covid είναι ασύγκριτα σοβαρότερη υπόθεση από έναν απλό πονοκέφαλο ή έναν πυρετό. Το ρίσκο, επομένως, που εμπεριέχει ακόμα και ένα όχι απόλυτα ασφαλές εμβόλιο είναι αποδεκτό σε συνθήκες πανδημίας. Αυτός που δεν είναι αποδεκτός, εν τούτοις, είναι ο τεχνητός εφησυχασμός του κοινού από τους ειδικούς, αλλά και η εισαγγελική ψυχρότητα των τελευταίων απέναντι σε όσους (και είναι πολλοί) εκφράζουν ανησυχίες μετά τη συσσώρευση πολύ σοβαρών περιστατικών παρενέργειας ενός συγκεκριμένου εμβολίου. Αν θα μας ήταν κατανοητός ο (υποθετικός) πανικός για ένα παυσίπονο, δεν βλέπω γιατί θα έπρεπε να καταδικάσουμε με τόσο πάθος την ανησυχία για ένα εμβόλιο!

Θα το επαναλάβω: Οι αναγνώστες γνωρίζουν πολύ καλά τις θέσεις που έχουμε πάρει ενάντια στους αρνητές της πανδημίας και των μέτρων που αυτή κατέστησε αναγκαία. (Αν είχα την δύναμη να το πράξω, θα αφαιρούσα δίχως δεύτερη σκέψη την έδρα από γνωστό γραφικό καθηγητή φαρμακολογίας σε πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης!) Ακόμα, θεωρούμε τον μαζικό εμβολιασμό ως τη μόνη λύση που θα μας απαλλάξει από αυτόν τον παγκόσμιο εφιάλτη.

Επειδή, όμως, ο σκοπός δεν αγιάζει πάντοτε τα μέσα, ας είναι οι επιστήμονες απόλυτα ειλικρινείς και κατανοητικοί απέναντι στο κοινό, χωρίς την από καθέδρας υψιπετή αντιμετώπισή του, κι ας χαμηλώσουν λίγο τους τόνους της κριτικής σε όσους "το σκέφτονται" ακόμα. Όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, ίσως έτσι οι πρώτοι πείσουν ευκολότερα τους τελευταίους να περάσουν από τη σκέψη στην πράξη!

[1] https://www2.hse.ie/screening-and-vaccinations/covid-19-vaccine/astrazeneca/safety/

[2] http://costaspap.blogspot.com/2021/04/blog-post.html

Είναι «ψεκασμένοι» όσοι ανησυχούν για το εμβόλιο;

Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Με σχεδόν μαζοχιστική διάθεση ακούω καθημερινά στις 5 το απόγευμα μία εκπομπή σε γνωστό ραδιοφωνικό σταθμό. Γενικά μιλώντας, αντικείμενο της εκπομπής είναι ο σχολιασμός της επικαιρότητας, συχνά μέσω τηλεφωνικών συνομιλιών με άτομα των οποίων η γνώμη ενδιαφέρει το κοινό. Από την αρχή της πανδημικής κρίσης, όμως, η εκπομπή έχει  αποκτήσει περίπου μονοθεματικό χαρακτήρα λόγω του εμμονικού προσανατολισμού της αποκλειστικά σε ζητήματα που σχετίζονται με τον Covid.

Κατέταξα τον εαυτό μου στους έχοντες μαζοχιστικές τάσεις επειδή επιμένω να ακούω ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να κατεδαφίσει την ψυχολογία ακόμα και του πιο αισιόδοξου ακροατή! Και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τον πεσιμισμό που μονίμως αποπνέει ο λόγος της καλής δημοσιογράφου που παρουσιάζει την εκπομπή, αλλά και με το γενικότερο ύφος των καλεσμένων της σε συνδυασμό με τις απόψεις που εκφράζουν.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι καλεσμένοι συνομιλητές ανήκουν στον ιατρικό χώρο. Κάποιοι από αυτούς είναι άτομα που ζουν και δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό. Όλοι έγκριτοι επιστήμονες που είναι σαφώς αρμόδιοι να μιλήσουν για μέτρα πρόληψης κατά της πανδημίας. Το κριτήριο επιλογής τους, όμως, μοιάζει να υπακούει σε μία ανάγκη – όχι απλά εγρήγορσης αλλά – τρομοκράτησης του ακροατή, ο οποίος γίνεται συχνά αποδέκτης δυσοίωνων προβολών και σκληροπυρηνικού διδακτισμού. Το ειρωνικό της υπόθεσης είναι ότι οι ακροατές που κατά κύριο λόγο εισπράττουν τον διδακτισμό είναι εκείνοι που ούτως ή άλλως έχουν επίγνωση της σοβαρότητας του προβλήματος και τηρούν απαρέγκλιτα τα μέτρα που επιβάλλει η πολιτεία (οι αμφισβητίες και οι «ανυπότακτοι» δεν θα μπουν καν στον κόπο να ακούσουν το συγκεκριμένο πρόγραμμα!).

Ένα από τα θέματα συζήτησης σε πρόσφατη εκπομπή ήταν ο εμβολιασμός του πληθυσμού. Με ύφος σχεδόν οργίλο, ο φιλοξενούμενος ειδικός, υπό τα εμφανώς επιδοκιμαστικά σχόλια της παρουσιάστριας, κατακεραύνωσε όσους εκφράζουν ανησυχίες για το εμβόλιο. Χρησιμοποίησε, μάλιστα, το σύνηθες επιχείρημα ότι η πιθανότητα να πεθάνει κάποιος από παρενέργεια του εμβολίου είναι ασύγκριτα μικρότερη από το να πεθάνει (ανεμβολίαστος) λόγω του ίδιου του Covid.

Συνειδητά ή όχι (θέλω να πιστεύω το δεύτερο), ο ειδικός εκείνη τη στιγμή άσκησε αυστηρή κριτική σε ένα μέρος της κοινωνίας καταλογίζοντάς του ένα υποθετικό – και κατά βάση ανύπαρκτο – δίλημμα: «Να εμβολιαστώ για Covid, ή όχι;»

Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι το ακροατήριο της συγκεκριμένης εκπομπής ουδόλως αμφιβάλλει για την αναγκαιότητα του εμβολιασμού, γενικά. Το πραγματικό δίλημμα είναι άλλο: να σπεύσει κάποιος, ή όχι, να κάνει το συγκεκριμένο εμβόλιο που διατίθεται τούτη τη στιγμή στη χώρα; Και το δίλημμα αυτό είναι αποτέλεσμα όχι κάποιας θεωρίας συνωμοσίας αλλά μίας δικαιολογημένης ανησυχίας, την οποία έχει δημιουργήσει στον πληθυσμό η είδηση για την εμφάνιση πολύ σοβαρών (έως και θανατηφόρων) παρενεργειών του δεδομένου – τονίζω – εμβολίου.

Το να λες στον κόσμο ότι η πιθανότητα να πέσει κάποιος θύμα των παρενεργειών αυτών είναι περίπου μία στις εκατό χιλιάδες, συνιστά μάλλον ειρωνεία παρά παρηγοριά. Και, πριν κουνήσουμε το δάχτυλο σε μία κοινωνία που ανησυχεί, ας της εξηγήσουμε πώς γίνεται η μία μετά την άλλη οι χώρες του παγκόσμιου χάρτη να λαμβάνουν περιοριστικά μέτρα για τη χρήση του συγκεκριμένου (το ξαναλέω) εμβολίου.

Για τους γραφικούς αρνητές τού Covid και τους κάθε λογής «αντιρρησίες» τα έχουμε πει πολλές φορές και δεν θέλω να κουράσω με επαναλήψεις. Εδώ, όμως, δεν συζητούμε γι’ αυτούς αλλά για τον φυσιολογικό μέσο πολίτη που εκτιμά τη ζωή του και σέβεται εκείνη των συνανθρώπων του. Και ο πολίτης αυτός έχει κάθε δικαίωμα να ζητά από την επιστήμη ξεκάθαρες απαντήσεις σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των μέσων που του διαθέτει για να σώσει τη ζωή του και να διατηρήσει την υγεία του.

Όσον αφορά, τώρα, τα μέσα ενημέρωσης, έχουμε ανάγκη να ακούμε κάπου - κάπου στις εκπομπές τους και κάποιες αισιόδοξες φωνές που, αν μη τι άλλο, να επιβραβεύουν ηθικά εκείνους που έχουν πάρει στα σοβαρά το ζήτημα της πανδημίας. Έτσι, σαν μια αναγκαία αποτοξίνωση από τους αυστηρούς λοχίες της επιστήμης και τους κατηφείς προφήτες της καταστροφής που καθημερινά μας σερβίρονται!

Ο ρατσισμός των «υποκείμενων νοσημάτων»...

Γράφει: Κώστας Παπαχρήστου

Θα παραφράσω ασεβώς τον Σεφέρη: Όπου κι αν περιηγηθώ, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με πληγώνουν!

Γνωρίζω ότι ανήκει στη σφαίρα του αδιανόητου, όμως ας το προβάλουμε απλά σαν σενάριο της πιο διαστροφικής κινηματογραφικής φαντασίας: Μία ομάδα νεοναζί καθηγητών Ιστορίας – από τους διαβόητους «αρνητές» του Ολοκαυτώματος – επιχειρεί να ελαφρύνει τον κατάλογο των εγκλημάτων του καθεστώτος του Χίτλερ. Ξεκινούν, λοιπόν, μία επίπονη έρευνα με στόχο την συλλογή στοιχείων για την κατάσταση της υγείας όσων πέθαναν στους θαλάμους των αερίων ή στις τάφρους των σοβιετικών επαρχιών.

Η έρευνα αποκαλύπτει ότι τα δύο τρίτα των θυμάτων έπασχαν από σοβαρά και εν δυνάμει θανατηφόρα υποκείμενα νοσήματα. Κάποιοι ηλικιωμένοι, μάλιστα, είχαν ήδη λιγοστό χρόνο ζωής μπροστά τους όταν έφτασαν στο Άουσβιτς. Οι ερευνητές, λοιπόν, καταλήγουν θριαμβευτικά στο συμπέρασμα ότι τα θύματα του Ολοκαυτώματος δεν ήταν έξι εκατομμύρια, «όπως μας λένε σήμερα», αλλά μόλις δύο εκατομμύρια. Ε, ας πάψουμε να στοχεύουμε τον Χίτλερ, ο Στάλιν σκότωσε ακόμα περισσότερους!

Ηθικό δίδαγμα: Αν δολοφονήσεις κάποιον που υποφέρει από σοβαρά προβλήματα υγείας, είναι σαν να μην τον σκότωσες καν, και κανένα δικαστήριο δεν πρέπει να σε καταδικάσει. Ο άνθρωπος αυτός ούτως ή άλλως θα πέθαινε σύντομα από φυσικά αίτια!

Τον αριθμό των δύο εκατομμυρίων του φανταστικού σεναρίου δεν τον επέλεξα τυχαία. Άκουσα πρόσφατα σε επίσημη ενημέρωση ότι τόσους και πλέον ανθρώπους έχει ήδη σκοτώσει η πανδημία του Covid-19. Με βάση τα ιατρικά δεδομένα, ένα σεβαστό ποσοστό από τα θύματα της πανδημίας έπασχε από κάποια λιγότερο ή περισσότερο σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, τα οποία κατέστησαν τους πάσχοντες περισσότερο ευάλωτους στον Covid. Εν τούτοις – και αυτό είναι που έχει σημασία – ο ίδιος ο Covid ήταν που πάτησε τη σκανδάλη σκοτώνοντας τα θύματά του. Τα οποία ουδείς δύναται να γνωρίζει πόσο θα μπορούσαν να ζήσουν ακόμα...

Ξαναγυρνώ στην παράφραση του Σεφέρη. Αναμφίβολα, τα social media είναι ένα (συχνά αναγκαίο) υποκατάστατο κοινωνικής ζωής. Η απουσία, μάλιστα, δια ζώσης επικοινωνίας διευκολύνει κάποιες φορές την εξωτερίκευση των πιο σκοτεινών σκέψεων και συναισθημάτων. Την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης τα media ήταν πλημμυρισμένα από την δηλητηριώδη οργή των «αντι-μνημονιακών», των «αντισυστημικών» και των αντιευρωπαϊκών δραχμιστών του δόγματος της μοναχικής πορείας της Ελλάδας στον γκρεμό. Φτάσαμε να διαβάσουμε εκφράσεις του επιπέδου «να πεθάνετε όλοι, ρε!» για όσους χλευάζονταν συλλήβδην ως «μενουμευρώπη». Φυσικά, υπήρξαν και πιο «σοφιστικέ», πιο ευπρεπείς χλευασμοί από ανθρώπους κάποιου επιπέδου. Τα εκφραστικά μέσα, εν τούτοις, δεν αναιρούν το υποκείμενο νόημα. Η ευπρέπεια του λόγου δεν ακυρώνει το πνεύμα και την ουσία του (ας μην ξεχνούμε ότι υπήρξαν και διανοούμενοι Ναζί...).

Ελάχιστη κατάπληξη προκαλεί το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των πρώην αντι-μνημονιακών έχει περάσει τώρα στο στρατόπεδο των αρνητών της πανδημίας, ο θόρυβος γύρω από την οποία – κατά το σχετικό αφήγημα – είναι αποτέλεσμα σκόπιμης, κερδοσκοπικής μεγαλοποίησης μίας εύκολα διαχειρίσιμης και όχι τόσο θανατηφόρας υγειονομικής κατάστασης. Τη φορά αυτή εχθρός της κοινωνίας δεν είναι κάποιο μνημόνιο αλλά η επιβολή περιοριστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της «υποτιθέμενης» πανδημίας.

Και το φρικιαστικό κινηματογραφικό σενάριο των νεοναζί καθηγητών αποκτά τώρα αληθινή υπόσταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Μας αναφέρουν κάποια εκατομμύρια θυμάτων του Covid, δεν μας λένε όμως πόσα από αυτά τα θύματα είχαν υποκείμενα νοσήματα», διαβάζω σε αναρτήσεις φίλων. Το συμπέρασμα προφανές: τους ανθρώπους δεν τους σκότωσε, τελικά, η πανδημία αλλά τα προβλήματα υγείας που κουβαλούσαν. Ούτως ή άλλως θα πέθαιναν. Ο Covid απλά έβαλε την τελευταία πινελιά στον καμβά της ζωής!

Την βαθιά ρατσιστική αυτή επιχειρηματολογία έχουν ασπαστεί ακόμα και άτομα με υψηλό επίπεδο μόρφωσης και διανόησης. Σε ανάρτησή του στο Facebook, φίλος και εξαίρετος νομικός παρέθετε με μάλλον ειρωνική διάθεση τον κατάλογο των νοσημάτων από τα οποία υπέφερε γνωστός δημοσιογράφος της αμερικανικής τηλεόρασης, ο οποίος έφυγε πρόσφατα από τη ζωή χτυπημένος από τον Covid. Άρα, συμπέρανε γενικεύοντας ο φίλος, ας μη μας τα παραφουσκώνουν οι ειδικοί όταν μιλούν για τα θύματα της πανδημίας. Από τα δύο εκατομμύρια του παγκόσμιου πανδημικού ολοκαυτώματος θα πρέπει να εξαιρέσουμε εκείνους που είχε έρθει η ώρα τους να πεθάνουν, αφού ήταν ηλικιωμένοι ή άρρωστοι! Ομολογώ ότι η ανάρτηση με σόκαρε, περισσότερο από όταν ο ίδιος αυτός φίλος οραματιζόταν την διάλυση της Ενωμένης Ευρώπης και την εθνικά υπερήφανη «Ελλάδα της δραχμής»...

Όμως, για να κάνω και τον δικηγόρο του... δικηγόρου (δεν θα το διατυπώσω κατά τον συνήθη τρόπο!), ο ρατσισμός των υποκείμενων νοσημάτων δεν προέκυψε από το πουθενά. Ως αφετηρία του είχε (και) μία αμφιλεγόμενη τοποθέτηση του εθνικού μας λοιμωξιολόγου κατά την πρώτη φάση της πανδημίας. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου στο πλαίσιο καθημερινής τηλεοπτικής ενημέρωσης, είχε δημιουργήσει αμφιβολίες για την θνητότητα της νόσου δίνοντας την εντύπωση ότι μερικοί θάνατοι που, τυπικά, καταγράφονταν ως περιστατικά Covid, στην ουσία μπορεί να οφείλονταν σε άλλα αίτια. Πιο συγκεκριμένα, αν τη στιγμή του θανάτου του κάποιος βρισκόταν θετικός στον Covid, ο άνθρωπος αυτός εξ ορισμού καταχωριζόταν στα θύματα του κορωνοϊού, έστω και αν υπέφερε παράλληλα κι από άλλα, σοβαρά νοσήματα (σαν να λέμε, το «θάνατος με Covid» μεταφραζόταν ως «θάνατος από Covid»). Επί πλέον, στις ενημερώσεις του ο καθηγητής έκανε πάντα ειδική αναφορά στον αριθμό των νεκρών που ήταν «ηλικιωμένοι» (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό) ή υπέφεραν από προβλήματα υγείας, αφήνοντας την αίσθηση ότι οι νέοι και υγιείς κινδύνευαν ελάχιστα από τον Covid. Όπως τώρα γνωρίζουμε, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική στη συνέχεια...

Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν η μέθοδος καταγραφής θυμάτων Covid ανεξαρτήτως υποκείμενων νοσημάτων συνεχίζει να υφίσταται, ούτε καν αν είχε πράγματι ισχύσει απόλυτα με τον οριζόντιο τρόπο που περιέγραψα πιο πάνω. Αναμφίβολα, πάντως, ένας αριθμός θανάτων όπου συνυπάρχει ο Covid με υποκείμενα νοσήματα οφείλεται κατά κύριο λόγο στα νοσήματα αυτά. Τούτο όμως πόρρω απέχει από το να απενοχοποιήσουμε (έστω και μερικώς) την πανδημία για τα εκατομμύρια των θυμάτων που έχει ήδη προκαλέσει σε παγκόσμια κλίμακα, αποδίδοντας ένα δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό των θανάτων σε άλλα αίτια.

Ακόμα περισσότερο, είναι ελάχιστα ανθρώπινο να αντιμετωπίζουμε τον θάνατο από Covid ενός ατόμου με υποκείμενα νοσήματα σαν «περισσότερο δίκαιο» από τον θάνατο ενός υγιούς από το ίδιο ακριβώς αίτιο. Είναι σαν να λέμε σε μία ευπαθή ομάδα συνανθρώπων μας, «εσείς αξίζετε να το πάθετε»! Πρόκειται για κοινωνικό ρατσισμό που αναπτύχθηκε με την πανδημία αλλά αμφίβολο είναι ότι θα εκλείψει με αυτήν. Γιατί, τα σώματα αρρωσταίνουν και ξαναγίνονται καλά. Οι νοοτροπίες, όμως, εύκολα εγκαθίστανται στην κοινωνική συνείδηση και δύσκολα αποβάλλονται. Γι’ αυτό, άλλωστε, εξακολουθούμε να αποκαλούμε «πρόοδο» εκείνο που στην πραγματικότητα έχει προ πολλού καταστεί συντήρηση...

Απορίες αδαούς για τις ιατρικές μάσκες...

Μερικά καλοπροαίρετα ερωτήματα για μάσκες που "δεν" πρέπει να φοράμε...

Δεν προτίθεμαι να μακρηγορήσω σε αυτό το σημείωμα, αφού δεν έχω την παραμικρή πληροφορία ή άποψη να καταθέσω. Δεν διαθέτω γνώσεις ιατρικής και, όπως όλοι οι μη-ειδικοί περί τα ιατρικά, κρέμομαι από τα χείλη των ειδικών για να λάβω έγκυρες οδηγίες αυτο-διαχείρισης και κοινωνικής συμπεριφοράς στη διάρκεια αυτής της φοβερής επιδημίας που βιώνει η παγκόσμια κοινότητα.

Μπαίνω, λοιπόν, κατευθείαν στο θέμα. Και αυτό αφορά τις δυσεύρετες, πλέον, ιατρικές μάσκες. Από την έναρξη της επιδημίας έως σήμερα έχουμε καταγράψει τις ακόλουθες τοποθετήσεις εκ χειλέων κορυφαίων ιατρών:

1. Η μάσκα δεν χρησιμεύει σε τίποτα στους υγιείς, αφού ουδόλως τους προστατεύει από το να νοσήσουν. Απαιτείται να την φορούν μόνο οι νοσούντες για να προστατεύουν τους υγιείς.

2. Οι απλοί πολίτες να αποφεύγουν να κάνουν μαζικές αγορές ιατρικών μασκών, αφού έτσι τις στερούν από το νοσηλευτικό προσωπικό των νοσοκομείων, το οποίο τις έχει πολύ μεγαλύτερη ανάγκη για την εκτέλεση των καθηκόντων του.

3. Ο κάθε πολίτης θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του ως εν δυνάμει ασθενή και να αποφεύγει να εκθέτει τους συνανθρώπους του σε πιθανή μετάδοση της νόσου.

Σε καμία περίπτωση, επαναλαμβάνω, δεν θα αμφισβητήσω την αυθεντία των ειδικών! Το μόνο που επιτρέπω στον εαυτό μου είναι να διατυπώνω απορίες για πράγματα που δεν κατανοώ επαρκώς. Τις παραθέτω:

1. Αφού η μάσκα δεν προστατεύει τους υγιείς όταν την φορούν οι ίδιοι, αλλά μόνο όταν την φορούν οι νοσούντες, γιατί απαιτείται να την φορά το νοσηλευτικό προσωπικό στο βαθμό που αυτό είναι υγιές; Μήπως για την προστασία των ίδιων των νοσηλευόμενων (ή εξεταζόμενων);

 2. Αφού όλοι είμαστε εν δυνάμει νοσούντες, και αφού οι νοσούντες είναι που πρέπει να προστατεύουν τους υγιείς φορώντας μάσκα, γιατί συνιστά αντικοινωνική συμπεριφορά εκ μέρους των απλών πολιτών η αθρόα αγορά ιατρικών μασκών;

3. Και, ένα ακόμα ερώτημα: Πρόσωπο του οικογενειακού μου χώρου θεωρείται ιατρικώς ανοσοκατασταλμένο λόγω χρόνιας χρήσης φαρμάκου για αυτοάνοσο νόσημα (το ίδιο φάρμακο που ανοήτως εξαφάνισαν από τα φαρμακεία άνθρωποι που δεν το χρειάζονται, με βάση κάποιες φήμες ότι θεραπεύει τον COVID-19!). Από την αρχή της θεραπείας η οδηγία του λοιμωξιολόγου ήταν σαφής και αυστηρή: σε κανέναν δημόσιο χώρο (σινεμά, θέατρο, μέσα μαζικής μεταφοράς, σούπερ-μάρκετ, κλπ) χωρίς την προστασία μάσκας! Να υποθέσω ότι ο εν λόγω ιατρός (διεθνώς διακεκριμένος επιστήμων) συνέστησε μία περιττή πρόληψη που, εκτός των άλλων, στερεί από τον ασθενή τη χαρά της ξένοιαστης απόλαυσης σε μια σειρά από κοινωνικές δραστηριότητες;

Δεν θα επεκταθώ άλλο στο ζήτημα. Άλλωστε, τέτοιες στιγμές απαγορεύεται να μιλούν οι μη γνωρίζοντες. Το να ρωτούν, όμως, όχι μόνο επιτρέπεται αλλά και επιβάλλεται... Καλή δύναμη σε όλους!

Aixmi.gr

Κάπνισμα και ανεργία: Από μια επιστημονική μελέτη του Αλέξη Πολίτη

Οι επιπτώσεις της φοβερής οικονομικής κρίσης (σε παγκόσμια κι όχι απλά τοπική κλίμακα) είναι πολύπλευρες. Μία απ’ αυτές είναι η δραματική αύξηση της ανεργίας. Εκτός των άλλων, το φαινόμενο έχει σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες γι’ αυτούς που το υφίστανται: Ο άνεργος και ο υποαπασχολούμενος βιώνουν συχνά μια ψυχική κατάσταση οιονεί αναπηρίας που τους κάνει να νιώθουν «άχρηστοι», καθώς είναι (ως ένα βαθμό, τουλάχιστον) εξαρτημένοι από άλλους για την επιβίωσή τους και την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους προς την οικογένειά τους. Το άγχος για την εργασία, σε συνδυασμό με το διαβρωτικό αίσθημα αυτοαμφισβήτησης (αν όχι αυτοαπόρριψης), οδηγούν σε μειωμένο αίσθημα αυταξίας με ολέθριες, συχνά, συνέπειες που μπορούν να φτάσουν ακόμα και σε ακραίες επιλογές!

Μια από τις «ήπιες» -αλλά μακροχρόνια επικίνδυνες- επιπτώσεις είναι η αδιαφορία του ανέργου για την ίδια του την υγεία, πράγμα που οδηγεί σε άμβλυνση των αυτοσυντηρητικών του ανακλαστικών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδραση των αυξημένων ποσοστών ανεργίας πάνω στη συνήθεια του καπνίσματος. Απευθύνθηκα για σχετικές πληροφορίες σε έναν ειδικό που εκτιμώ ιδιαίτερα ως επιστήμονα, στο φίλο μου γιατρό Αλέξη Πολίτη, ο οποίος είχε την ευγένεια να μου στείλει αποτελέσματα ερευνών του σε μορφή που να μπορώ να κατανοήσω...

Διαβάστε το άρθρο...