Κυριακή, 12 Ιουνίου 2011

Τα δύο πρόσωπα της «αγανάκτησης»...


Το κίνημα των «Αγανακτισμένων» αποτελεί μια αυθόρμητη κοινωνική αντίδραση που, κάτω από τις παρούσες περιστάσεις, είναι τόσο φυσική ώστε καταντά αυτονόητη! Η εντυπωσιακή μαζικότητα της κίνησης και, ιδιαίτερα, ο υπερκομματικός της χαρακτήρας, πιστοποιούν την ηθική, τουλάχιστον, καθολικότητά της (εξαιρούνται, φυσικά, οι ποικίλλων αποχρώσεων «βολεμένοι» του πολιτικού συστήματος!). Παρά την απουσία συγκεκριμένης πολιτικής πρότασης (θέμα το οποίο έχουμε θίξει σε άλλο σημείωμα), υπάρχουν κοινά ανακλαστικά που συνδέουν όλους αυτούς που κατεβαίνουν κατά κύματα στις πλατείες: η ανάγκη έκφρασης αποδοκιμασίας προς όλους εκείνους που διαχειρίστηκαν τα πεπρωμένα της πατρίδας με επιπολαιότητα και έλλειψη εθνικής συνείδησης, οδηγώντας την στα πρόθυρα της καταστροφής, καθώς και η αγωνία για το αύριο, τόσο το δικό τους όσο και της χώρας γενικότερα.

Επειδή όμως κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις, θα πρέπει να δούμε και κάποιες άλλες πλευρές του ζητήματος. Ένας (ίσως ο κύριος) λόγος για τον οποίο το κίνημα των «Αγανακτισμένων» χαίρει τόσο μεγάλης συμπάθειας είναι πως, αν και αποτελεί μια άκρως δυναμική κινητοποίηση, δεν μετέρχεται βίαιων μέσων για να επιβάλει απόψεις ή να προκαλέσει ανατροπές. Ο κίνδυνος εκτροπών, όμως, πάντα ελλοχεύει, ιδιαίτερα αν στο κίνημα εμφιλοχωρήσουν οργανωμένοι σκληροί πυρήνες με φιλοδοξίες επαναστατικών δράσεων. Υπάρχουν μηχανισμοί προστασίας ενάντια σε τέτοιες πιθανές παραπολιτικές βλέψεις; Αλλά, και πέρα απ’ αυτό, πόσο ώριμο είναι το ίδιο το κίνημα να διαχειριστεί ως το τέλος με το ίδιο αίσθημα ευθύνης και μέτρου την ίδια του την ορμή; Προβλέπονται ασφαλιστικές δικλείδες για την περίπτωση, π.χ., που η έκφραση αγανάκτησης κατά του Κοινοβουλίου αρχίσει να μην περιορίζεται σε «Ελληνοπρεπείς» χειρονομίες ή «αθώες» προτροπές για αποκλεισμούς και πυρπολήσεις;

Ένα άλλο ζήτημα έχει να κάνει με τον διαφαινόμενο πολιτιστικό εκφυλισμό της πρωτοβουλίας. Κοντινό μου πρόσωπο (το οποίο, αν και ξανθό και καλλίγραμμο, είναι άκρως ευφυές, άρα αξιόπιστο!) βρέθηκε χθες στο Σύνταγμα και μου περιέγραψε μια εξαιρετικά απογοητευτική εικόνα: Ατμόσφαιρα χαβαλέ και λαϊκής πανήγυρης, με τα λουκάνικα, τις μπύρες και τους φραπέδες να υποκαθιστούν τον πολιτικό λόγο, πυρήνες περίεργων συγκεντρωμένων γύρω από γραφικούς δημόσιους «ρήτορες», πλακίτσες και ευφυολογήματα με τα χέρια στις τσέπες, συνέθεταν μια άκρως απολιτική εικόνα από την οποία απουσίαζε η σοβαρότητα και σε καμία περίπτωση δεν θύμιζε «αγανάκτηση»!

Δεν θα πρέπει, επίσης, να αγνοηθεί κι ένα κλιμακούμενο φαινόμενο που αγγίζει τα όρια του πνευματικού φασισμού, για το οποίο δεν είναι υπεύθυνοι οι ίδιοι οι «Αγανακτισμένοι» αλλά το ιερατείο των μέσων ενημέρωσης τα οποία θεωρούν πως έχουν συμφέρον να τους «χαϊδεύουν τ’ αυτιά». Η συντριπτική πλειοψηφία των δημοσιογράφων δίνουν την εντύπωση πως σύρονται, εκόντες-άκοντες, στη διατύπωση δημόσιας γνώμης φιλικά έως ενθουσιωδώς προσκείμενης στο κίνημα. Και, το χειρότερο, έχει καλλιεργηθεί ένα κλίμα εκφοβισμού για κείνους τους λίγους που τολμούν να ασκήσουν κριτική ή να διατυπώσουν ενστάσεις για την πρωτοβουλία. Ένα πρόσφατο, ακραίο φαινόμενο φασίζουσας συμπεριφοράς δημοσιογράφου εναντίον συναδέλφου της, όταν η τελευταία τόλμησε να δημοσιεύσει άρθρο που επέκρινε κάποιες στάσεις των «Αγανακτισμένων», ήταν το καυστικό έως απρεπές άρθρο της κ. Έλενας Ακρίτα στο aixmi.gr εναντίον της κ. Κλειώς Νικολάου. Ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή όχι κάποιος με τις απόψεις της κ. Νικολάου, ουδείς έχει το δικαίωμα να της απαγορεύει να τις εκφράζει, πόσο μάλλον μετερχόμενος μεθόδων πνευματικής βίας. Πόσο δίκιο είχε, τελικά, ο Α. Κακλαμάνης όταν πρόσφατα, από το βήμα της Βουλής, μίλησε για υποκινούμενους (μεγαλο-)δημοσιογράφους που, με το ακουστικό στο αυτί, περιμένουν να πάρουν εντολές και κατευθύνσεις από το κοντρόλ!

Συμπερασματικά, η αγανάκτηση είναι μια άκρως φυσιολογική και υγιής αντίδραση στην παρούσα πολιτική και κοινωνική συγκυρία. Αρκεί, βέβαια, το κίνημα να θεσπίσει μηχανισμούς αυτοπεριφρούρησης και αυτοελέγχου, αλλά και να αποκτήσει, επιτέλους, ένα σαφές πολιτικό (όχι κομματικό!) στίγμα. Όσο για τους «βαρόνους» των media (για να θυμηθούμε κι έναν συμπαθή εκπρόσωπό τους), θα πρέπει να κατανοήσουν πως η «αλληλεγγύη» προς την αγανάκτηση σταματά εκεί που αρχίζει να απειλείται η ελευθερία του λόγου!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου